💡 Hemen Bilmeniz Gerekenler
- HDL kolesterolü %21,4 artırır (9,31 mg/dL) 35.206 katılımcılı 13 RKÇ'nin meta-analizine göre, ancak bu kardiyovasküler olaylarda azalmaya dönüşmemektedir.[Kanıt: A][5]
- Melanom dışı cilt kanserlerini %23 azaltır yüksek riskli bireylerde 12 ay boyunca günde iki kez 500mg nikotinamid alındığında.[Kanıt: B][6]
- Mortalite veya kardiyovasküler olayları AZALTMAZ lipid profillerini iyileştirmesine rağmen, 23 RKÇ'nin (n=39.195) Cochrane meta-analizine göre.[Kanıt: A][7]
- Günlük 1.500mg'ın altında nikotinamid klinik izleme gerektirmez 14 sistematik incelemeye genel bakışa göre.[Kanıt: A][1]
Niasin (B3 vitamini), vücudunuzun enerji üretimi ve hücresel sağlık için ihtiyaç duyduğu sekiz temel B vitamininden biridir. Niasin takviyelerinin sağlığınıza fayda sağlayıp sağlamayacağını araştırıyorsanız, yalnız değilsiniz. B3 vitaminine olan ilgi, kolesterol yönetimi, cilt kanseri önleme ve popüler NAD+ uzun ömür bağlantısı üzerine yapılan araştırmalarla önemli ölçüde artmıştır.
Niasin hakkında çelişkili bilgilerle bunalmış hissetmek yaygındır. Bazı kaynaklar kolesterol faydalarını överken diğerleri güvenlik endişeleri konusunda uyarmaktadır. Bu rehber, 16 hakemli çalışmadan elde edilen kanıtlarla kafa karışıklığını gidererek, niasinin neler yapıp yapamayacağını anlamanıza yardımcı olur. Farklı formlar, uygun dozajlar, potansiyel faydalar ve sağlık uzmanınızla görüşmeniz gereken önemli güvenlik konuları hakkında bilgi edineceksiniz.
❓ Hızlı Cevaplar
Niasin nedir?
Niasin, vücudunuzun gıdaları enerjiye dönüştürmek için kullandığı suda çözünür bir B vitaminidir (B3). İki ana formda bulunur: nikotinik asit ve nikotinamid (niasinamid). Yetişkinler et, balık, kuruyemiş ve zenginleştirilmiş tahıllar gibi gıdalardan günlük 14-16mg'a ihtiyaç duyar. Niasin, 400'den fazla biyokimyasal reaksiyonda yer alan NAD ve NADP koenzimlerinin sentezi için gereklidir.[Kanıt: B][10]
Niasin vücutta nasıl çalışır?
Niasin, metabolizma sırasında elektron taşıyan koenzimler olan nikotinamid adenin dinükleotid (NAD+) ve NADP+'ye dönüşür. Kinürenin yolu, diyet triptofanının %95'ini NAD+'ye dönüştürür.[Kanıt: B][10] Bu koenzimler vücudunuzda enerji üretimi, DNA onarımı ve hücresel sinyalizasyonu destekler.
Hangi gıdalar niasin bakımından zengindir?
Zengin niasin kaynakları arasında tavuk göğsü (85g başına 11,4mg), ton balığı (85g başına 8,6mg), hindi (85g başına 10mg), dana karaciğeri (85g başına 14,9mg), fıstık (28g başına 4,2mg) ve zenginleştirilmiş tahıllar (porsiyon başına 20-27mg) bulunur. Vücudunuz ayrıca protein gıdalarından triptofan amino asidini yaklaşık 60mg triptofan'dan 1mg niasin oranında niasine dönüştürür.
Niasinin faydaları nelerdir?
Araştırmalar, niasinin HDL kolesterolü %21,4 (9,31 mg/dL) artırdığını ve apolipoprotein B'yi 24,37 mg/dL azalttığını göstermektedir.[Kanıt: A][5][11] Nikotinamid (günde iki kez 500mg) yüksek riskli hastalarda melanom dışı cilt kanserlerini %23 azaltmıştır.[Kanıt: B][6] Ancak niasin, lipid belirteçlerini iyileştirmesine rağmen kardiyovasküler mortaliteyi azaltmaz.
Günlük ne kadar niasin almalıyım?
Önerilen Günlük Alım Miktarı (RDA) kadınlar için 14mg, erkekler için 16mg'dır. Takviyelerden tolere edilebilir üst alım düzeyi günlük 35mg'dır, ancak bir meta-analiz advers etkilerin ağırlıklı olarak günlük 1.000mg nikotinik asidin üzerinde meydana geldiğini öne sürmektedir.[Kanıt: A][4] Kolesterol için terapötik dozlar tıbbi gözetim altında günlük 500-3.000mg arasındadır.
Her gün niasin almak güvenli midir?
Gıdalardan alınan niasin günlük tüketim için güvenlidir. Günlük 1.500mg'ın altında nikotinamid takviyeleri, 14 sistematik incelemeye göre klinik izleme gerektirmez.[Kanıt: A][1] Daha yüksek dozda nikotinik asit, yıkama, karaciğer endişeleri ve kan şekeri etkileri nedeniyle tıbbi gözetim gerektirir.
Niasin yıkaması nedir?
Niasin yıkaması, nikotinik asidin neden olduğu zararsız ancak rahatsız edici bir yan etkidir ve ciltte kızarıklık, sıcaklık ve karıncalanmaya yol açar. Prostaglandin aracılı vazodilatasyon yoluyla oluşur, tipik olarak alımdan 15-30 dakika sonra başlar ve 1-2 saat sürer. 30 dakika önce aspirin almak, uzun salınımlı formlar kullanmak veya yemekle birlikte almak yıkama yoğunluğunu azaltabilir.
Niasin ve niasinamid arasındaki fark nedir?
Niasin (nikotinik asit) ve niasinamid (nikotinamid), her ikisi de NAD+'ye dönüşen B3 vitamini formlarıdır. Nikotinik asit yıkamaya neden olur ve kolesterol seviyelerini etkiler, nikotinamid ise yıkamaya neden olmaz ve cilt kanseri önleme için kullanılır. Nikotinamid günde iki kez 500mg, Faz 3 çalışmasında cilt kanserlerini %23 azaltmıştır.[Kanıt: B][6]
🔬 Niasin Nasıl Çalışır?
Niasinin vücudunuzda nasıl çalıştığını anlamak, hem faydalarını hem de sınırlamalarını açıklamaya yardımcı olur. Özünde, niasin hücresel metabolizmayı güçlendiren iki kritik koenzim için hammadde görevi görür.
NAD+'yı hücrelerinizde elektron toplayan ve bırakan küçük bir moleküler servis otobüsü olarak düşünün. Her yemek yediğinizde, bu otobüsler sindirimden sizi canlı tutan hücresel makineye enerji taşır. Yeterli niasin olmadan bu otobüsler çalışamaz ve hücreleriniz verimli bir şekilde enerji üretmekte zorlanır.
NAD+ Bağlantısı
Alındığında niasin, nikotinamid adenin dinükleotid (NAD+) ve fosfat formu NADP+'ye dönüşür. Kinürenin yolu, diyet triptofan katabolizmasının %95'ini oluşturur ve bu yol üzerinden NAD+ üretir.[Kanıt: B][10] TDO ve IDO enzimleri bu yolun hızını kontrol eder ve düzenleyici mekanizmalar doku türleri arasında farklılık gösterir.
NAD+ seviyeleri yaşla birlikte düşer ve bu durum uzun ömür için niasin ile ilgili takviyelere olan ilgiyi artırmıştır.[Kanıt: D][16] 12 RKÇ'nin meta-analizi, nikotinamid mononükleotid (NMN)'nin kan NAD+ seviyelerini önemli ölçüde yükselttiğini bulmuştur, ancak glikoz ve trigliseritler gibi klinik olarak anlamlı sonuçlar plasebodan önemli ölçüde farklı değildi.[Kanıt: A][8]
Kolesterol Etkileri
Niasin, birden fazla yol üzerinden lipid metabolizmasını etkiler. 13 RKÇ'nin (n=35.206) meta-analizi, niasinin HDL kolesterolü %21,4 (9,31 mg/dL) artırdığını göstermiştir.[Kanıt: A][5] Ayrıca niasin, 6-102 hafta boyunca günlük 500-3.000mg kullanılan 12 RKÇ'nin ayrı bir meta-analizinde apolipoprotein B'yi 24,37 mg/dL azaltmış ve apolipoprotein A1'i 8,23 mg/dL artırmıştır.[Kanıt: A][11]
Ancak bu laboratuvar belirteçlerini iyileştirmek, daha az kalp krizi veya inmeye dönüşmez. Bunu motor hala sorunluyken bir arabanın dışını cilalamak gibi düşünün. Sayılar daha iyi görünür, ancak altta yatan kardiyovasküler risk değişmeden kalır.
NAD+ Öncüleri: NR ve NMN
Nikotinamid ribozit (NR) ve nikotinamid mononükleotid (NMN) gibi daha yeni NAD+ öncüleri dikkat çekmiştir. Bir RKÇ, NR'nin hafif bilişsel bozukluğu olan yaşlı yetişkinlerde kan NAD+'yı 2,6 kat artırdığını bulmuş, ancak MoCA, RBANS veya Trail Making Testlerinde bilişi değiştirmemiştir.[Kanıt: B][9] Benzer şekilde, NR uzun COVID hastalarında 5-10 hafta içinde NAD+'yı 2,6-3,1 kat yükseltmiş ancak plaseboya kıyasla biliş, yorgunluk, uyku, anksiyete veya depresyonu önemli ölçüde iyileştirmemiştir.[Kanıt: B][12]
Dikkate değer bir istisna: Werner sendromu (nadir bir erken yaşlanma durumu) olan hastalarda NR, arteriyel sertliği (CAVI) iyileştirmiş, cilt ülseri alanını azaltmış ve ciddi advers olay olmaksızın kan kreatinini düşürmüştür.[Kanıt: B][13]
📊 Dozaj ve Kullanım Şekli
Niasin dozajı hedefinize bağlı olarak önemli ölçüde değişir. Diyet gereksinimleri, klinik araştırmalarda kullanılan terapötik dozlardan önemli ölçüde farklıdır.
Önerilen Günlük Alım Miktarı (RDA)
| Yaş/Grup | RDA (mg/gün) | Üst Limit (mg/gün) |
|---|---|---|
| Bebekler 0-6 ay | 2 (AI) | Belirlenmemiş |
| Bebekler 7-12 ay | 4 (AI) | Belirlenmemiş |
| Çocuklar 1-3 yaş | 6 | 10 |
| Çocuklar 4-8 yaş | 8 | 15 |
| Çocuklar 9-13 yaş | 12 | 20 |
| Erkekler 14+ yaş | 16 | 35 |
| Kadınlar 14+ yaş | 14 | 35 |
| Hamilelik | 18 | 35 |
| Emzirme | 17 | 35 |
Klinik Araştırmalardan Terapötik Dozajlar
| Amaç/Durum | Dozaj | Süre | Kanıt |
|---|---|---|---|
| Cilt kanseri kemoprevansiyonu (immünokompetan) | Günde iki kez 500mg nikotinamid | 12 ay | [B][6] |
| Lipid modifikasyonu | Günlük 500-3.000mg nikotinik asit | 6-102 hafta | [A][11] |
| NAD+ yükseltme (bilişsel çalışma) | Günlük 1.000mg NR | 10 hafta | [B][9] |
| Advers etki eşiği | Günlük <1.000mg nikotinik asit | Kısa vadeli | [A][4] |
| ABD düzenleyici üst limit | Günlük 35mg | Kronik | [A][4] |
Önemli: Günlük 35mg ABD tolere edilebilir üst alım düzeyi, 47 makalenin (n=11.741) sistematik incelemesine göre aşırı ihtiyatlı olabilir; bu inceleme majör advers etkilerin sağlıklı bireylerde ağırlıklı olarak günlük 1.000mg nikotinik asidin altındaki dozlarda meydana geldiğini bulmuştur.[Kanıt: A][4]
Zamanlama Önerileri
Gastrointestinal rahatsızlık ve yıkamayı azaltmak için niasini yemekle birlikte alın. Uzun salınımlı formülasyonlar için az yağlı bir atıştırmalıkla yatmadan önce dozlama yaygındır. Dozlama zamanı civarında alkol ve sıcak içeceklerden kaçının çünkü bunlar yıkamayı yoğunlaştırabilir.
⚠️ Riskler, Yan Etkiler ve Uyarılar
Yaygın Yan Etkiler
14 sistematik incelemeye kapsamlı genel bakış şu advers etkileri belgelemiştir: gastrointestinal rahatsızlık, karaciğer disfonksiyonu, yıkama, cilt döküntüsü ve yorgunluk. Bu etkiler doza bağlıdır.[Kanıt: A][1]
Kardiyovasküler Güvenlik Endişeleri (2024 Araştırması)
Bir Nature Medicine çalışması, 4PY ve 2PY metabolitlerinin (terminal niasin yıkım ürünleri) 3 yıllık MACE riski ile ilişkili olduğunu belirlemiştir. 4PY metaboliti VCAM-1 ekspresyonunu ve vasküler inflamasyonu indükler ve bir genetik varyant (rs10496731) yüksek metabolitler ve kardiyovasküler risk ile ilişkilidir.[Kanıt: A][3]
Niasin Paradoksu
Kolesterol sayılarını iyileştirmesine rağmen, 23 RKÇ'nin (n=39.195) Cochrane meta-analizi niasinin mortaliteyi, kardiyovasküler mortaliteyi, miyokard enfarktüsünü veya inmeyi azaltmadığını bulmuştur.[Kanıt: A][7] 17 RKÇ'nin (n=35.760) ayrı bir meta-analizi, ikincil korumada niasinin kardiyovasküler sonuçlarla önleyici ilişkisinin olmadığını doğrulamıştır, ancak monoterapi statin kullanmayan popülasyonlarda fayda göstermiştir (akut koroner sendrom ve inme için RR 0,74).[Kanıt: A][2]
Kontrendikasyonlar
- Ciddi hepatik bozukluk (niasin yaygın olarak hepatik metabolizmaya uğrar)
- Kararsız anjina veya akut miyokard enfarktüsü
- Kontrol altına alınmamış gut veya hiperürisemi
- Aktif peptik ülser hastalığı
İlaç Etkileşimleri
- Statinler: Kombinasyonda ek kardiyovasküler fayda yok. FDA 2016'da niasin kombinasyon tedavisi önerilerini geri çekmiştir.[14]
- Aspirin: Niasinden 30 dakika önce aspirin almak yıkama yoğunluğunu azaltır.
- Antidiyabetik ajanlar: Kan şekeri etkileri nedeniyle yüksek niasin dozlarında doz ayarlaması gerekebilir.
Özel Popülasyon: İmmünosuprese Hastalar
12 ay boyunca günde iki kez 500mg nikotinamid, immünokompetan hastalarda etkinliğe rağmen, immünosuprese solid organ nakli alıcılarında keratinosit kanserleri veya aktinik keratozları AZALTMAMIŞTIR.[Kanıt: B][15]
🥗 Niasin Kullanmanın Pratik Yolları
Günlük Hayatınızda Bunu Nasıl Kullanabilirsiniz
Senaryo 1: Cilt Kanseri Önleme (Yüksek Riskli Bireyler)
- Doz: Günde iki kez 500mg nikotinamid[6]
- Süre: 12 ay sürekli kullanım[6]
- Popülasyon: Melanom dışı cilt kanseri öyküsü olan yetişkinler (immünokompetan)
- Zamanlama: Toleransı artırmak için yemeklerle birlikte
- İzlenecekler: Yeni cilt lezyonu gelişimi, dermatolog ziyaretleri
- Beklenen sonuçlar: Yeni melanom dışı cilt kanserlerinde %23 azalma[6]
- Not: Faydalar tedavi kesildikten sonra sona ermektedir[6]
Senaryo 2: Lipid Modifikasyonu (Tıbbi Gözetim Altında)
- Doz: Günlük 500-3.000mg nikotinik asit[11]
- Süre: 6-102 hafta[11]
- Popülasyon: Dislipidemili yetişkinler
- Zamanlama: Yemekle birlikte; uzun salınımlı formlar yatmadan önce
- İzlenecekler: Lipid paneli, karaciğer enzimleri, kan glikozu
- Beklenen sonuçlar: Apo B'de 24,37 mg/dL azalma, Apo A1'de 8,23 mg/dL artış[11]
- Not: Lipid iyileşmelerine rağmen kardiyovasküler olayları azaltmaz[7]
Pratik Entegrasyon
Niasin takviyelerini doğrudan güneş ışığından uzakta, serin ve kuru bir yerde saklayın. Nikotinik asit kullanıyorsanız, yıkamayı en aza indirmek için düşük dozlarla başlayın ve kademeli olarak artırın. Yemekle birlikte almak gastrointestinal yan etkileri önemli ölçüde azaltır.
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- Lipid iyileşmelerinden kardiyovasküler fayda beklemek: Çalışmalar, iyileşmiş kolesterol sayılarının daha az kalp krizi veya inmeye dönüşmediğini göstermektedir.[7]
- Kolesterol için nikotinamid kullanmak: Yalnızca nikotinik asit kolesterolü etkiler. Nikotinamid yıkamaya neden olmaz ancak lipid profillerini de iyileştirmez.
- İmmünosuprese hastaların fayda göreceğini varsaymak: Nikotinamid organ nakli alıcılarında cilt kanserlerini azaltmamıştır.[15]
- Tutarsız dozlama: Çalışmalar tutarlı günlük dozlama kullanmıştır. Düzensiz kullanım belgelenmiş faydaları sağlayamayabilir.
⚖️ Niasin, Nikotinamid ve NR/NMN Karşılaştırması
B3 vitamininin farklı formları, farklı özelliklere ve kullanım alanlarına sahiptir. Bu farklılıkları anlamak, belirli hedefleriniz için doğru formu seçmenize yardımcı olur.
| Özellik | Nikotinik Asit (Niasin) | Nikotinamid (Niasinamid) | NR/NMN |
|---|---|---|---|
| Yıkamaya Neden Olur | Evet (vazodilatasyon) | Hayır | Hayır |
| Kolesterolü Etkiler | Evet (HDL'yi %21,4 artırır)[5] | Hayır | Hayır[8] |
| Cilt Kanseri Önleme | Çalışılmamış | Evet (%23 azalma)[6] | Kanıtlanmamış |
| NAD+ Yükseltir | Evet | Evet | Evet (2,6-3,1 kat)[9][12] |
| Bilişsel Faydalar | Kanıtlanmamış | Kanıtlanmamış | Gösterilmemiş[9] |
| İzleme Gerekli | Evet (yüksek dozlarda karaciğer, glikoz) | Hayır (<1.500mg/gün)[1] | Minimal |
| Tipik Terapötik Doz | 500-3.000mg/gün | Günde iki kez 500mg | 250-1.000mg/gün |
Hangi Form Sizin İçin Doğru?
- Cilt kanseri önleme için: İmmünokompetan ise günde iki kez 500mg nikotinamid (niasinamid)[6]
- Lipid modifikasyonu için: Kardiyovasküler olayları azaltmayabileceğini anlayarak tıbbi gözetim altında nikotinik asit[7]
- NAD+ yükseltme için: NR veya NMN NAD+ seviyelerini yükseltir, ancak NAD+ yükselmesinin ötesinde klinik faydalar kanıtlanmamıştır[8]
- Genel takviye için: Yıkama endişesi olmadan besin kaynakları veya düşük doz nikotinamid
Kanıtlar Ne Gösteriyor (ve Ne Göstermiyor)
Araştırmaların Önerdiği
- Niasin, 35.206 katılımcılı 13 RKÇ'nin meta-analizine göre HDL kolesterolü %21,4 (9,31 mg/dL) artırır.[Kanıt: A][5]
- 12 ay boyunca günde iki kez 500mg nikotinamid, immünokompetan yüksek riskli bireylerde melanom dışı cilt kanserlerini %23 azaltır (Faz 3 RKÇ, n=386).[Kanıt: B][6]
- Niasin, apolipoprotein B'yi 24,37 mg/dL azaltır ve apolipoprotein A1'i 8,23 mg/dL artırır (12 RKÇ'nin meta-analizi).[Kanıt: A][11]
- NAD+ öncüleri (NR, NMN), kan NAD+ seviyelerini güvenilir bir şekilde 2,6-3,1 kat yükseltir.[Kanıt: B][9][12]
- Niasin monoterapisi, statin kullanmayan popülasyonlarda kardiyovasküler fayda göstermiştir (AKS ve inme için RR 0,74).[Kanıt: A][2]
Henüz Kanıtlanmamış Olan
- Niasin, lipid profillerini iyileştirmesine rağmen mortaliteyi, kardiyovasküler mortaliteyi, miyokard enfarktüsünü veya inmeyi azaltmaz (Cochrane meta-analizi, 23 RKÇ, n=39.195).[7]
- NR/NMN'den NAD+ yükselmesi, mevcut çalışmalarda iyileşmiş biliş, yorgunluk veya diğer klinik sonuçlara dönüşmez.[8][9]
- Yüksek doz niasin için 1 yılı aşan uzun vadeli güvenlik, daha kısa çalışmalardan tahmin edilmektedir.
- NAD+ öncüleri için optimal dozlama, doz aralığı çalışmaları ile belirlenmemiştir.
- NR ve NMN arasında karşılaştırmalı çalışma bulunmamaktadır.
Dikkat Gereken Durumlar
- Niasinden kaynaklanan 4PY metaboliti, 3 yıllık MACE riski ile ilişkilidir ve vasküler inflamasyonu indükler.[Kanıt: A][3]
- Nikotinamid, immünosuprese transplant alıcılarında cilt kanserini ÖNLEMEZ.[Kanıt: B][15]
- Yan etkiler nedeniyle tedavi kesintisi, niasinde plaseboya kıyasla 2,17 kat daha yüksektir.[Kanıt: A][7]
- Statin tedavisine niasin eklenmesi ek kardiyovasküler fayda sağlamaz.[14]
SİZ Bunu Denemeli misiniz?
En uygun olanlar: Melanom dışı cilt kanseri öyküsü olan immünokompetan bireyler (günde iki kez 500mg nikotinamid) veya statinleri tolere edemeyen dislipidemili kişiler (tıbbi gözetim altında).
Önerilmeyen: İmmünosuprese hastalar (cilt kanseri faydası yok), kardiyovasküler olay azaltması arayanlar (lipid iyileşmeleri sonuçlara dönüşmez) veya tıbbi rehberlik olmadan RDA üzerinde dozlarda hamile kadınlar.
Gerçekçi zaman çizelgesi: Cilt kanseri önleme çalışmaları 12 aylık tutarlı kullanımda fayda göstermiştir. Lipid değişiklikleri 6-12 hafta içinde gerçekleşir. NAD+ yükselmesi 5-10 hafta içinde olur ancak NAD+ yükselmesinin ötesinde klinik faydalar kanıtlanmamıştır.
Profesyonele ne zaman danışmalı: Yüksek doz niasine (günlük >35mg) başlamadan önce, statin veya diyabet ilaçları alıyorsanız, karaciğer hastalığınız varsa, hamileyseniz veya emziriyorsanız veya cilt kanseri öykünüz varsa.
Sıkça Sorulan Sorular
Niasin almanın yan etkileri nelerdir?
14 sistematik incelemeye genel bakışta belgelenen yaygın yan etkiler arasında gastrointestinal rahatsızlık, karaciğer disfonksiyonu, yıkama (nikotinik asit ile), cilt döküntüsü ve yorgunluk yer almaktadır. Bu etkiler doza bağlıdır. Yıkama, prostaglandin aracılı vazodilatasyon yoluyla gerçekleşir ve tipik olarak nikotinik asit alımından 15-30 dakika sonra başlar, 1-2 saat sürer. 30 dakika önce aspirin almak, uzun salınımlı formülasyonlar kullanmak veya yemekle birlikte almak yıkama yoğunluğunu azaltabilir. Daha ciddi endişeler arasında yüksek dozlarda karaciğer enzim yükselmeleri yer almaktadır. Cochrane incelemesi, yan etkiler nedeniyle tedavi kesintisinin niasinde plaseboya kıyasla 2,17 kat daha yüksek olduğunu bulmuştur.
Niasin kan şekerini yükseltebilir mi?
Yüksek doz nikotinik asit, glikoz metabolizmasını ve insülin duyarlılığını etkileyebilir. Bu etki öncelikle lipid modifikasyonu için kullanılan terapötik dozlarda (günlük 1.000mg+) bir endişe kaynağıdır, diyetle alım veya orta düzey takviye ile değil. Diyabet veya prediyabeti olan kişiler niasin takviyesini sağlık uzmanlarıyla görüşmelidir. Yüksek doz niasin alıyorsanız antidiyabetik ilaç dozlarının ayarlanması gerekebilir. Günlük 1.500mg'ın altında nikotinamidin klinik izleme gerektirmemesi kan şekerini özellikle ele almaz, ancak bu form genellikle daha iyi tolere edilir.
Niasin hamilelikte güvenli midir?
Hamilelikte niasin için RDA günlük 18mg, emzirme döneminde ise günlük 17mg'dır. Bu gereksinimleri diyetle karşılamak güvenli kabul edilir. Yüksek terapötik dozlar (günlük 2.000mg üzeri), faydalar riskleri açıkça aşmadıkça hamilelik döneminde kaçınılmalıdır. Emzirme döneminde nikotinamid genellikle nikotinik aside tercih edilir. Hamilelik için mevcut güvenlik verileri uzman konsensüsünden gelmektedir, çünkü bu incelemede 2015 veya sonrasından prospektif hamilelik çalışması belirlenmemiştir. Hamilelik veya emzirme döneminde herhangi bir takviye almadan önce mutlaka sağlık uzmanınıza danışın.
Niasin beyin fonksiyonuna yardımcı olabilir mi?
NAD+ ve beyin sağlığı arasındaki teorik bağlantılara rağmen, klinik çalışmalar niasin ile ilgili takviyelerden bilişsel faydalar göstermemiştir. Hafif bilişsel bozukluğu olan yaşlı yetişkinlerde 10 hafta boyunca günlük 1.000mg nikotinamid ribozit (NR) RKÇ'si kan NAD+'yı 2,6 kat artırmış ancak MoCA, RBANS veya Trail Making Testlerinde bilişi değiştirmemiştir. Benzer şekilde, NR uzun COVID hastalarında NAD+'yı 2,6-3,1 kat yükseltmiş ancak plaseboya kıyasla biliş, yorgunluk, uyku, anksiyete veya depresyonu önemli ölçüde iyileştirmemiştir. Daha büyük, daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Niasin cilt kanserini önler mi?
Nikotinamid (nikotinik asit değil), belirli popülasyonlarda cilt kanseri önleme için umut vadetmektedir. Faz 3 RKÇ (n=386), 12 ay boyunca günde iki kez 500mg nikotinamidin melanom dışı cilt kanserlerini %23 azalttığını, bazal hücreli karsinomlarda %20 ve skuamöz hücreli karsinomlarda %30 azalma olduğunu bulmuştur. Ancak faydalar tedavi kesildikten sonra sona ermiştir. Önemle belirtmek gerekir ki, bu fayda yalnızca immünokompetan yüksek riskli hastalarda gösterilmiştir. Ayrı bir Faz 3 RKÇ, nikotinamidin immünosuprese organ nakli alıcılarında keratinosit kanserlerini AZALTMADIĞINI bulmuştur.
Niasin günün hangi saatinde alınmalıdır?
Zamanlama, niasin formuna ve toleransınıza bağlıdır. Hızlı salınımlı nikotinik asit genellikle yıkama ve gastrointestinal rahatsızlığı azaltmak için yemeklerle birlikte alınır. Uzun salınımlı formülasyonlar genellikle yatmadan önce az yağlı bir atıştırmalıkla alınır. Nikotinamid, yıkamaya neden olmadığı için herhangi bir zamanda alınabilir. Zamanlamadan bağımsız olarak, dozunuz civarında alkol ve sıcak içeceklerden kaçının çünkü bunlar nikotinik asit ile yıkamayı yoğunlaştırabilir. Tutarlılık, belirli zamandan daha önemlidir. Faydalar gösteren çalışmalar haftalarca ve aylarca düzenli günlük dozlama kullanmıştır.
Niasin karaciğer hasarına neden olabilir mi?
Karaciğer toksisitesi, özellikle sürekli salınımlı formülasyonlarda yüksek doz niasin ile bilinen bir endişedir. Takviye kullanımı arttıkça niasin toksisitesi hakkında klinik farkındalık kritiktir. Bir meta-analiz, sağlıklı bireylerde majör advers etkilerin ağırlıklı olarak günlük 1.000mg nikotinik asidin altındaki dozlarda meydana geldiğini bulmuş ve orta dozların daha önce düşünülenden daha güvenli olabileceğini düşündürmüştür. Günlük 1.500mg'ın altında nikotinamid klinik izleme gerektirmez. Mevcut karaciğer rahatsızlıkları olanlar yüksek doz niasinden kaçınmalı veya düzenli karaciğer fonksiyon testleri ile yakın tıbbi gözetim altında kullanmalıdır.
Niasin NAD seviyelerini artırır mı?
Evet, niasin ve ilgili formları NAD+ seviyelerini etkili bir şekilde yükseltir. NAD+ yaşla birlikte azalır ve bu durum takviye ilgisini artırmıştır. Nikotinamid ribozit (NR), bir RKÇ'de kan NAD+'yı 2,6 kat ve başka bir çalışmada 5-10 hafta içinde 2,6-3,1 kat artırmıştır. 12 RKÇ'nin meta-analizi, NMN'nin kan NAD+'yı önemli ölçüde yükselttiğini doğrulamıştır. Ancak klinik olarak anlamlı sonuçlar (glikoz, trigliseritler, kolesterol, biliş) plasebodan önemli ölçüde farklı değildi ve bu durum NAD+ yükselmesinin tek başına anlamlı sağlık faydalarına dönüşmeyebileceğini düşündürmektedir.
Hangi ilaçlar niasin ile etkileşime girer?
Önemli niasin ilaç etkileşimleri arasında statinler yer alır; burada niasin kombinasyonu ek kardiyovasküler fayda sağlamamakta ve FDA 2016'da kombinasyon tedavisi önerilerini geri çekmiştir. Antidiyabetik ilaçlar, kan şekeri etkileri nedeniyle yüksek doz niasin alırken doz ayarlaması gerektirebilir. Niasinden 30 dakika önce alınan aspirin, prostaglandin sentezini inhibe ederek yıkamayı azaltır. Tansiyon ilaçları aditif hipotansif etkilere sahip olabilir. Safra asidi bağlayıcıları eş zamanlı alındığında niasin emilimini azaltabilir. Niasin tedavisine başlamadan önce tüm ilaçlar ve takviyeler hakkında her zaman sağlık uzmanınızı bilgilendirin.
Doğruluk Taahhüdümüz ve Editöryal İlkelerimiz
Biochron'da sağlık bilgilerini ciddiye alıyoruz. Bu makaledeki her iddia, 2015 veya sonrasında yayınlanmış saygın kaynaklardan hakemli bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. Her ifadenin arkasındaki araştırmanın gücünü anlamanıza yardımcı olmak için titiz bir kanıt derecelendirme sistemi kullanıyoruz:
- [Kanıt: A] = Sistematik inceleme veya meta-analiz (En güçlü kanıt)
- [Kanıt: B] = Randomize kontrollü çalışma (RKÇ)
- [Kanıt: C] = Kohort veya vaka kontrol çalışması
- [Kanıt: D] = Uzman görüşü veya klinik kılavuz
Editör ekibimiz katı kurallara uymaktadır: sağlık iddialarını asla abartmayız, korelasyon ve nedensellik arasında net bir ayrım yaparız, yeni araştırmalar ortaya çıktıkça içeriği düzenli olarak güncelleriz ve kanıtların sınırlı veya çelişkili olduğu durumları şeffaf bir şekilde not ederiz. Tüm editöryal standartlarımız için Editöryal İlkeler sayfamızı ziyaret edin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye teşkil etmez. Özellikle tıbbi rahatsızlıklarınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, sağlık rejiminizde değişiklik yapmadan önce mutlaka kalifiye sağlık uzmanlarına danışın.
Kaynaklar
- 1 . The adverse effects of oral niacin/nicotinamide - an overview of reviews, Eye (London), 2025, Young SL, Gazzard G. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 2 . Assessment of the Role of Niacin in Managing Cardiovascular Disease Outcomes: A Systematic Review and Meta-analysis, JAMA Network Open, 2019, D'Andrea E, Hey SP, Ramirez CL, Kesselheim AS. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 3 . A terminal metabolite of niacin promotes vascular inflammation and contributes to cardiovascular disease risk, Nature Medicine, 2024, Ferrell M, Wang Z, Anderson JT, et al. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 4 . Definition of a tolerable upper intake level of niacin: a systematic review and meta-analysis, Nutrition Reviews, 2017, Minto C, Vecchio MG, Lamprecht M, Gregori D. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 5 . Role of Niacin in Current Clinical Practice: A Systematic Review, American Journal of Medicine, 2017, Garg A, Sharma A, Krishnamoorthy P, et al. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 6 . A Phase 3 Randomized Trial of Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention, New England Journal of Medicine, 2015, Chen AC, Martin AJ, Choy B, et al. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 7 . Niacin for primary and secondary prevention of cardiovascular events, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017, Schandelmaier S, Briel M, Saccilotto R, et al. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 8 . Efficacy of oral nicotinamide mononucleotide supplementation on glucose and lipid metabolism for adults, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2025, Zhang J, Poon ETC, Wong SHS. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 9 . A randomized placebo-controlled trial of nicotinamide riboside in older adults with mild cognitive impairment, Geroscience, 2024, Orr ME, Kotkowski E, Ramirez P, et al. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 10 . Kynurenine Pathway of Tryptophan Metabolism: Regulatory and Functional Aspects, International Journal of Tryptophan Research, 2017, Badawy AA-B. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 11 . Effects of niacin on apo A1 and B levels: a systematic review and meta-analysis, British Journal of Nutrition, 2024, Saboori S, Yousefi Rad E, Tammam J, et al. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 12 . Effects of nicotinamide riboside on NAD+ levels, cognition, and symptom recovery in long-COVID, EClinicalMedicine, 2025, Wu CY, Reynolds WC, Abril I, et al. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 13 . Nicotinamide Riboside Supplementation Benefits in Patients With Werner Syndrome, Aging Cell, 2025, Shoji M, Kato H, Koshizaka M, et al. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 14 . Niacin Toxicity, StatPearls, 2023, Habibe MN, Kellar JZ. PubMed [Evidence: D]
- 15 . Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention in Transplant Recipients, New England Journal of Medicine, 2023, Allen NC, Martin AJ, Snaidr VA, et al. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 16 . The Safety and Antiaging Effects of Nicotinamide Mononucleotide in Human Clinical Trials: an Update, Advances in Nutrition, 2023, Song Q, Zhou X, Xu K, et al. PubMed | DOI [Evidence: D]
Tıbbi Sorumluluk Reddi Beyanı
Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye vermek veya kişisel bir hekimin tavsiye veya tedavisinin yerini almak amacı taşımaz. Tüm okuyucuların, belirli sağlık sorunlarıyla ilgili olarak ve yeni takviyelere başlamak da dahil olmak üzere sağlık rutinlerinde herhangi bir değişiklik yapmadan önce doktorlarına veya sağlık uzmanlarına danışmaları önerilir.
Biochron, içerik editörü veya yazar, bu eğitim içeriğindeki bilgileri okuyan veya uygulayan herhangi bir kişinin olası sağlık sonuçlarından sorumlu değildir. Tüm okuyucular, özellikle reçeteli ilaç kullananlar, herhangi bir beslenme, takviye veya yaşam tarzı programına başlamadan önce doktorlarına danışmalıdır.
Tıbbi bir acil durumunuz varsa, derhal doktorunuzu veya acil servisleri arayın.
