💡 Hemen Bilmeniz Gerekenler
- CLA, 4.159 katılımcıyla yapılan 70 randomize kontrollü çalışmaya göre vücut yağ kütlesini mütevazı ölçüde azaltabilir ve yağsız kütleyi artırabilir, ancak etkiler küçüktür ve klinik öneme ulaşmayabilir.[Kanıt: A][1]
- Obez yetişkinlerde 12 hafta boyunca günlük 3.000 mg CLA takviyesi, vücut yağ yüzdesini, gövde yağını, açlık glikozunu ve insülin direncini (HOMA-IR) azaltmıştır.[Kanıt: B][8]
- CLA, inflamatuar belirteçler IL-6 ve TNF-α'yı önemli ölçüde azaltır, ancak C-reaktif proteini (CRP) hafifçe artırabilir.[Kanıt: A][2]
- CLA, karaciğer fonksiyonunu olumsuz etkilemez (ALT ve AST enzimleri değişmedi) ve oksidatif stres belirteci MDA'yı azaltabilir (p=0,003).[Kanıt: A][4]
Konjuge linoleik asit (CLA), beslenme biliminde en çok araştırılan yağ asitlerinden biri haline gelmiştir ve küresel CLA pazarının 2030 yılına kadar 10,34 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. CLA'nın kilo verme potansiyeli hakkındaki vaatleri duyduysanız, muhtemelen bilimin gerçekte ne gösterdiğini ve dikkatinize değer olup olmadığını merak ediyorsunuzdur.
Gerçek mi? Araştırmalar, CLA'nın vücut kompozisyonu için ölçülebilir faydalar sunduğunu, ancak etkilerin takviye pazarlamasının öne sürdüğünden daha mütevazı olduğunu ortaya koyuyor. Bu rehber, 12 hakemli çalışmanın—binlerce katılımcıyı analiz eden 10 meta-analiz dahil—CLA'nın vücudunuz üzerindeki etkileri, doğru dozaj ve bilmeniz gereken önemli güvenlik hususları hakkında gerçekte ne bulduğunu sunmak için abartıları kesip atıyor.
❓ Hızlı Cevaplar
CLA (konjuge linoleik asit) nedir?
CLA, öncelikle sığır ve koyun gibi geviş getiren hayvanlardan elde edilen et ve süt ürünlerinde bulunan doğal olarak oluşan bir omega-6 yağ asididir. Birden fazla izomer olarak bulunur ve cis-9, trans-11 (rumenik asit) besin kaynaklarında en bol bulunan formudur. CLA takviyeleri tipik olarak aspir veya ayçiçeği yağından üretilir ve c9t11 ile t10c12 izomerlerinin 50:50 karışımını içerir.[Kanıt: A][7]
CLA kilo vermeye yardımcı olur mu?
Araştırmalar, CLA'nın vücut kompozisyonunda mütevazı iyileşmeler sağlayabileceğini göstermektedir. 4.159 katılımcıyla yapılan 70 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi, CLA'nın vücut kütlesini, BMI'yi, bel çevresini ve yağ kütlesini önemli ölçüde azaltırken yağsız kütleyi artırdığını bulmuştur. Ancak araştırmacılar, bu kilo verme özelliklerinin küçük olduğunu ve klinik öneme ulaşmayabileceğini belirtmektedir.[Kanıt: A][1]
Önerilen CLA dozajı nedir?
Klinik çalışmalar günlük 3.000 mg ile 6.000 mg arasında CLA dozları kullanmıştır. 12 haftalık bir çalışma, günlük 3.000 mg'ın obez yetişkinlerde vücut yağ kütlesini etkili bir şekilde azalttığını göstermiştir.[Kanıt: B][8] Ancak, 6 ay veya daha uzun sürelerle günlük 3.500 mg veya üzeri dozlar, kardiyovasküler risk belirteci olan lipoprotein(a) yükselmesiyle ilişkilendirilmiştir.[Kanıt: A][11]
CLA'nın yan etkileri nelerdir?
CLA sindirim rahatsızlığına neden olabilir ve inflamatuar belirteçler üzerinde karışık etkiler göstermiştir—IL-6 ve TNF-α'yı azaltırken CRP'yi 0,89 mg/L artırmıştır.[Kanıt: A][3] Daha yüksek dozlarda (≥3,5 g/gün) uzun süreler boyunca (≥6 ay), CLA dolaşımdaki lipoprotein(a)'yı 16,68 mg/L önemli ölçüde artırmıştır, bu olumsuz bir kardiyovasküler belirteçtir.[Kanıt: A][11]
CLA almak güvenli midir?
CLA, orta dozlarda kısa süreli kullanım için güvenli görünmektedir. 22 RKÇ'nin meta-analizi, CLA'nın karaciğer fonksiyonunu olumsuz etkilemediğini ve ALT ile AST enzimlerinin değişmediğini bulmuştur.[Kanıt: A][4] Egzersizle birleştirildiğinde, CLA 20 RKÇ genelinde daha yüksek advers olay riski göstermemiştir (RR 1,32, p>0,05).[Kanıt: A][12] Uzun süreli güvenlik, kardiyovasküler belirteçler açısından dikkat gerektirir.
🔬 CLA Vücudunuzda Nasıl Çalışır?
CLA'yı açma-kapama düğmesi yerine metabolik bir ayar düğmesi olarak düşünün. Tüm sisteminizi hızlandıran uyarıcı bazlı kilo verme bileşiklerinin aksine, CLA daha ince bir şekilde çalışır—vücudunuzun enerjiyi yağ depolama ve yağsız doku oluşturma arasında nasıl paylaştırdığını ayarlar. Bu, "yağ tasarruf hesabınızdan" küçük miktarları kademeli olarak "kas yatırım fonunuza" yönlendiren yetenekli bir muhasebeciye sahip olmak gibidir.
Moleküler düzeyde, CLA aynı anda birkaç yolu etkiler. Araştırmalar, CLA'nın obeziteyle ilişkili iltihaplanmayla bağlantılı inflamatuar sitokinler IL-6 ve TNF-α'yı önemli ölçüde azalttığını göstermektedir.[Kanıt: A][2] Bu anti-inflamatuar etki, CLA'nın lipid metabolizması üzerindeki etkisiyle birlikte çalışıyor gibi görünmektedir.
CLA ayrıca vasküler sağlık üzerinde yararlı etkiler göstermektedir. Çalışmalar, CLA'nın endotelyal fonksiyon belirteci olan hücre içi adezyon molekülünü (ICAM) azalttığını, ancak sistolik veya diastolik kan basıncını önemli ölçüde etkilemediğini göstermektedir.[Kanıt: A][5]
CLA'nın antioksidan özellikleri mekanizmasına başka bir katman ekler. 22 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi, CLA'nın oksidatif stres belirteci olan malondialdehidi (MDA) önemli ölçüde azaltabileceğini bulmuştur (p=0,003).[Kanıt: A][4] Bu, CLA'nın hücreleri oksidatif hasardan korumaya yardımcı olduğunu göstermektedir.
Kardiyovasküler risk altındaki hastalarda, CLA lipid profili veya kan basıncı belirteçlerini olumsuz etkilemeden vücut ağırlığında ve vücut yağ yüzdesinde önemli azalmalara yol açmıştır.[Kanıt: A][9] Ancak etkiler mütevazı kalmaktadır—bunu dramatik bir revizyon yerine yağ depolama termostatınızı sadece bir derece düşürmek olarak düşünün.
📊 Dozaj ve CLA Kullanımı
Klinik kanıtlar, hedeflerinize ve sağlık durumunuza göre spesifik dozaj rehberliği sağlamaktadır. Aşağıdaki tablo, hakemli araştırmalarda incelenen dozajları özetlemektedir:
| Amaç/Popülasyon | Dozaj | Süre | Kanıt |
|---|---|---|---|
| Obez yetişkinlerde vücut yağı azaltımı | 3.000 mg/gün | 12 hafta | [B][8] |
| Yaşlı yetişkinlerde bilişsel fonksiyon (ortalama yaş 72) | 6.000 mg/gün | 8 hafta | [B][10] |
| Olumsuz etki eşiği (Lp(a) yükselmesi) | ≥3.500 mg/gün | ≥24 hafta | [A][11] |
Zamanlama ve Uygulama
Optimum emilim için CLA'yı diyet yağı içeren öğünlerle birlikte alın. Araştırma protokolleri genellikle günlük dozları 2-3 porsiyon halinde bölmüştür. 12 haftalık obezite çalışmasında, katılımcılar öğünlerle birlikte günlük 3.000 mg almış ve vücut yağ kütlesi, vücut yağ yüzdesi ve gövde yağında azalmalar ile birlikte açlık glikozu ve HOMA-IR'de (insülin direnci belirteci) düşüşler yaşamışlardır.[Kanıt: B][8]
Önerilen Maksimum Alım
Mevcut kanıtlara dayanarak, konservatif bir maksimum günlük 3.000 mg önerilmektedir. Bu dozaj, 12 haftalık bir RKÇ'de bildirilen olumsuz etkiler olmadan etkinlik göstermiştir.[Kanıt: B][8] Önemli olarak, 6 ay veya daha uzun sürelerle günlük 3.500 mg veya üzeri dozlar lipoprotein(a)'yı 26,13 mg/L önemli ölçüde yükseltmiştir—bu doza bağlı bir kardiyovasküler risktir.[Kanıt: A][11]
⚠️ Riskler, Yan Etkiler ve Uyarılar
İnflamatuar Belirteç Karmaşıklığı
CLA, incelenen belirtece bağlı olarak hem pro-inflamatuar hem de anti-inflamatuar roller göstermektedir. 1.109 katılımcıyla yapılan 42 RKÇ'nin GRADE değerlendirmeli meta-analizi, IL-6 ve TNF-α'nın önemli ölçüde azaldığını, CRP'nin ise hafifçe arttığını bulmuştur. Adiponektin ve leptin genel popülasyonda değişmeden kalmış, ancak kadın alt gruplarında azalmalar görülmüştür.[Kanıt: A][2]
Karaciğer Güvenlik Profili
Güven verici bir şekilde, CLA karaciğer fonksiyonuna zarar veriyor gibi görünmemektedir. 22 randomize kontrollü çalışmanın analizi, CLA takviyesinden sonra ALT ve AST enzim seviyelerinin değişmediğini bulmuştur.[Kanıt: A][4]
Egzersizle Güvenlik
CLA'yı egzersiz programlarıyla birleştirenler için araştırma güvence sağlamaktadır. 20 RKÇ'nin meta-analizi, CLA'nın egzersizle birleştirildiğinde daha yüksek advers olay riski göstermediğini bulmuştur (RR 1,32, p>0,05). Ancak bu kombinasyon, ek kilo kaybı veya egzersiz performansı artışı için etkisiz bulunmuştur.[Kanıt: A][12]
Kardiyovasküler Değerlendirmeler
Kardiyovasküler hastalık riski taşıyan hastalarda, CLA 14 RKÇ genelinde lipid profili veya kan basıncını olumsuz etkilememiştir. Araştırmacılar, CLA'nın KVH risk belirteçleri üzerinde olumsuz etkileri olmayabileceği, ancak vücut kompozisyonu üzerindeki etkilerin mütevazı kaldığı ve klinik öneme ulaşmayabileceği sonucuna varmışlardır.[Kanıt: A][9]
🥗 CLA Kullanmanın Pratik Yolları
1. Doğal Besin Kaynaklarına Öncelik Verin
CLA araştırmasının sistematik değerlendirmesi, takviye yerine doğal CLA kaynaklarından zengin dengeli bir diyet önermektedir.[Kanıt: A][7] Otla beslenen sığır eti ve süt ürünleri, tahılla beslenen alternatiflere göre önemli ölçüde daha yüksek CLA konsantrasyonları içerir. Odaklanın:
- Otla beslenen sığır eti (en yüksek doğal CLA içeriği)
- Otla beslenen tereyağı ve ghee
- Merada yetişen hayvanlardan tam yağlı süt ürünleri
- Kuzu ve keçi ürünleri
2. Takviye Yapıyorsanız Konservatif Başlayın
Klinik kanıtlara dayanarak, yağ içeren öğünlere bölünmüş günlük 3.000 mg ile başlayın. Bu dozaj, obez yetişkinlerde 12 hafta boyunca önemli olumsuz etkiler olmadan vücut yağı azaltımı için etkinlik göstermiştir.[Kanıt: B][8] Doz ayarlamalarını düşünmeden önce tepkinizi izleyin.
3. Yüksek Dozlarda Süreyi Sınırlayın
Günlük 3.500 mg'a yaklaşan dozlar kullanıyorsanız, sürekli kullanımı 6 aydan az tutun. Araştırmalar, ≥3,5 g/gün dozlarda ≥6 ay sürelerde lipoprotein(a) yükselmesinin daha belirgin hale geldiğini göstermektedir.[Kanıt: A][11] Takviye dönemleri arasında molalarla döngüsel protokolleri düşünün.
4. Dengeli Yaşam Tarzıyla Birleştirin
CLA'nın egzersizle birleştirildiğinde güvenli bulunmasına rağmen (artan advers olay yok), tek başına egzersizin ötesinde kilo kaybını veya egzersiz performansını artırmadığı tespit edilmiştir.[Kanıt: A][12] CLA'yı tek başına bir çözüm yerine kapsamlı bir yaklaşımın bir bileşeni olarak görün.
5. Kaliteli Takviyeler Seçin
İzomer oranlarını (c9t11 vs t10c12) açıklayan, üçüncü taraf test doğrulaması sağlayan (USP, NSF veya Informed-Choice sertifikası) ve CLA'yı aspir veya ayçiçeği yağından tedarik eden takviyeleri arayın. Bileşen miktarlarını gizleyen tescilli karışımlardan kaçının.
⚖️ CLA ve Diğer Vücut Kompozisyonu Takviyeleri Karşılaştırması
CLA'nın diğer popüler takviyelerle nasıl karşılaştırıldığını anlamak, bilinçli kararlar vermenize yardımcı olur. Aşağıdaki karşılaştırma, CLA'nın mekanizması ve kanıt profiline yaygın alternatiflere kıyasla dayanmaktadır:
| Özellik | CLA | Omega-3 Yağ Asitleri |
|---|---|---|
| Birincil Mekanizma | Lipid metabolizması modülasyonu, anti-inflamatuar | Anti-inflamatuar, kardiyovasküler destek |
| Vücut Kompozisyonu Etkisi | Mütevazı yağ azaltımı, artan yağsız kütle[1] | Vücut kompozisyonu üzerinde sınırlı doğrudan etki |
| İnflamatuar Belirteçler | IL-6, TNF-α'yı azaltır; CRP'yi artırır[2][3] | Belirteçler genelinde genel olarak anti-inflamatuar |
| Kardiyovasküler Profil | Lipidler/KB üzerinde etkisi yok; Lp(a)'yı artırabilir[9][11] | Genel olarak kardiyoprotektif |
| Doğal Kaynaklar | Otla beslenen sığır eti ve süt ürünleri | Yağlı balık, keten tohumu, ceviz |
| Kanıt Gücü | 10 meta-analiz, mütevazı etkiler | Kapsamlı araştırma, köklü faydalar |
CLA'nın aksine, omega-3 yağ asitleri CLA ile gözlemlenen CRP ve lipoprotein(a) üzerindeki karışık etkiler olmadan daha tutarlı bir anti-inflamatuar profile sahiptir. Ancak, CLA vücut yağı azaltımı ve yağsız kütle koruma üzerinde daha doğrudan etkiler göstermiştir,[Kanıt: A][1] büyüklük olarak mütevazı olsa da.
Vücut kompozisyonu değişiklikleri arayanlar için CLA hafif avantajlar sunabilir. Vücut kompozisyonu hedefleri olmadan genel kardiyovasküler ve anti-inflamatuar destek için omega-3'ler daha uygun bir profil sunar. Bazı bireyler her ikisini birlikte kullanmayı tercih eder, ancak CLA ve omega-3'ün birlikte kullanımına özel kombinasyon araştırması sınırlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
CLA insülin direncine neden olabilir mi?
CLA ile insülin direnci arasındaki ilişki büyük ölçüde izomer formuna bağlıdır. Araştırmalar, takviyelerde bulunan t10c12 izomerinin doğal olarak oluşan c9t11 izomerinden (rumenik asit) farklı metabolik etkilere sahip olabileceğini göstermektedir. Ancak obez yetişkinlerde 12 haftalık bir klinik çalışma, günlük 3.000 mg CLA'nın HOMA-IR'yi (insülin direnci ölçüsü) azalttığını ve açlık glikoz düzeylerini düşürdüğünü bulmuştur.[Evidence: B][8] Anahtar nokta dozaj, süre ve bireysel metabolik durum gibi görünmektedir. Mevcut insülin direnci veya diyabeti olanlar takviye kullanmadan önce sağlık uzmanına danışmalıdır.
Farklı CLA izomerleri (c9t11 vs t10c12) nelerdir?
CLA birden fazla izomerik formda bulunur ve ikisi en önemlisidir. Cis-9, trans-11 CLA (rumenik asit), otla beslenen sığır eti ve süt ürünleri gibi doğal gıda kaynaklarındaki CLA'nın yaklaşık %80-90'ını oluşturur. Bu izomer anti-inflamatuar özelliklerle ilişkilidir. Trans-10, cis-12 CLA gıdalarda daha az yaygındır ancak genellikle aspir yağından üretilen ticari takviyelerin %50'sini oluşturur. Bu izomer yağ azaltıcı etkilerle bağlantılıdır ancak bazı olumsuz metabolik etkilerle de ilişkilendirilebilir. Yaşlı yetişkinlerde 8 hafta boyunca 6 g/gün rumenik asitten zengin CLA (ağırlıklı olarak c9t11) kullanan araştırma, bilişsel ölçümler üzerinde minimal etkiler göstermiş ve hafıza faydaları yalnızca erkek katılımcılarda gözlemlenmiştir.[Evidence: B][10]
CLA karaciğer fonksiyonunu etkiler mi?
Kanıtlar CLA'nın karaciğer için güvenli olduğunu göstermektedir. 22 randomize kontrollü çalışmanın kapsamlı GRADE değerlendirmeli sistematik derlemesi ve meta-analizi, CLA takviyesi sonrası karaciğer fonksiyon enzimlerini özellikle incelemiştir. Sonuçlar, ALT (alanin aminotransferaz) ve AST (aspartat aminotransferaz) düzeylerinin CLA takviyesinden sonra değişmediğini göstermiştir.[Evidence: A][4] Ayrıca CLA, karaciğer hücrelerine zarar verebilen oksidatif stresin bir belirteci olan malondialdehiti (MDA) önemli ölçüde azaltabilir (p=0,003). Bu, CLA'nın çalışılan dozaj aralıkları ve süreleri içinde karaciğer fonksiyonunu olumsuz etkilemediğine dair güvence sağlamaktadır.
CLA uzun süreli kullanım için güvenli mi?
Uzun süreli CLA güvenliği dozaj ve sürenin dikkatli değerlendirilmesini gerektirir. 12 hafta boyunca günlük 3.000 mg'lık kısa süreli kullanım önemli yan etki göstermezken,[Evidence: B][8] meta-analiz doz ve süreye bağlı endişeler ortaya koymuştur. ≥6 ay boyunca ≥3,5 g/gün dozlarda CLA takviyesi, dolaşımdaki lipoprotein(a)'yı 26,13 mg/L önemli ölçüde yükseltmiştir—bu olumsuz bir kardiyovasküler belirteçtir.[Evidence: A][11] Sistematik değerlendirme, uzun süreli takviye yerine doğal CLA kaynakları açısından zengin dengeli bir diyet önermektedir.[Evidence: A][7] Uzun süreli takviye kullanıyorsanız, periyodik aralar ve kardiyovasküler belirteç takibi düşünün.
CLA egzersizle güvenle kombine edilebilir mi?
Evet, CLA'yı egzersizle birleştirmek güvenli görünmektedir. 20 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi özellikle egzersizle birleştirilen CLA'yı incelemiş ve daha yüksek advers olay riski bulmamıştır (göreli risk 1,32, p>0,05).[Evidence: A][12] Ancak aynı analiz, bu kombinasyonun tek başına egzersizin sağladığının ötesinde kilo verme veya egzersiz performansını artırmada etkisiz olduğunu bulmuştur. Pratik çıkarım: CLA egzersiz rutininize zarar vermez, ancak sonuçlarınızı artırmasını beklemeyin. Birincil müdahale olarak tutarlı egzersize odaklanın ve CLA'yı performans artırıcı değil potansiyel mütevazı bir tamamlayıcı olarak görün.
CLA'nın kardiyovasküler etkileri nelerdir?
CLA'nın kardiyovasküler profili nüanslıdır. Kardiyovasküler hastalık riski taşıyan hastalarda 14 RKÇ'nin meta-analizi, CLA'nın lipid profili (kolesterol, trigliseritler) veya kan basıncı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını bulmuş ve CLA'nın bu popülasyonda KVH risk belirteçlerini olumsuz etkilemeyebileceği sonucuna varmıştır.[Evidence: A][9] CLA ayrıca endotel fonksiyonunun bir belirteci olan ICAM'ı azaltır.[Evidence: A][5] Ancak 752 deneğin katıldığı 6 RKÇ'nin ayrı bir meta-analizi, CLA'nın lipoprotein(a)'yı 16,68 mg/L önemli ölçüde artırdığını bulmuştur—bu bilinen bir kardiyovasküler risk belirtecidir. Bu yükselme doz ve süreye bağlıydı.[Evidence: A][11] Kardiyovasküler endişeleri olanlar CLA kullanımını sağlık uzmanlarıyla görüşmelidir.
Doğruluk Taahhüdümüz ve Editöryal İlkelerimiz
Biochron'da sağlık bilgilerini ciddiye alıyoruz. Bu makaledeki her iddia, 2015 veya sonrasında yayınlanmış saygın kaynaklardan hakemli bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. Her ifadenin arkasındaki araştırmanın gücünü anlamanıza yardımcı olmak için titiz bir kanıt derecelendirme sistemi kullanıyoruz:
- [Kanıt: A] = Sistematik inceleme veya meta-analiz (En güçlü kanıt)
- [Kanıt: B] = Randomize kontrollü çalışma (RKÇ)
- [Kanıt: C] = Kohort veya vaka kontrol çalışması
- [Kanıt: D] = Uzman görüşü veya klinik kılavuz
Editör ekibimiz katı kurallara uymaktadır: sağlık iddialarını asla abartmayız, korelasyon ve nedensellik arasında net bir ayrım yaparız, yeni araştırmalar ortaya çıktıkça içeriği düzenli olarak güncelleriz ve kanıtların sınırlı veya çelişkili olduğu durumları şeffaf bir şekilde not ederiz. Tüm editöryal standartlarımız için Editöryal İlkeler sayfamızı ziyaret edin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye teşkil etmez. Özellikle tıbbi rahatsızlıklarınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, sağlık rejiminizde değişiklik yapmadan önce mutlaka kalifiye sağlık uzmanlarına danışın.
Kaynaklar
- 1 . The effects of conjugated linoleic acid supplementation on anthropometrics and body composition indices in adults: a systematic review and dose-response meta-analysis. Asbaghi O, Shimi G, Hosseini Oskouie F, et al. British Journal of Nutrition, 2024. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 2 . The effects of conjugated linoleic acid supplementation on inflammatory cytokines and adipokines in adults: A GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis. Rastgoo S, Shimi G, Shiraseb F, et al. Frontiers in Immunology, 2023. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 3 . Effect of conjugated linoleic acid on blood inflammatory markers: a systematic review and meta-analysis on randomized controlled trials. Haghighatdoost F, Nobakht M Gh BF. European Journal of Clinical Nutrition, 2018. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 4 . The effects of conjugated linoleic acid supplementation on liver function enzymes and malondialdehyde in adults: A GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis. Haghighat N, Shimi G, Shiraseb F, et al. Pharmacological Research, 2022. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 5 . The effects of conjugated linoleic acid supplementation on blood pressure and endothelial function in adults: A systematic review and dose-response meta-analysis. Asbaghi O, Shimi G, Naseri K, et al. European Journal of Pharmacology, 2022. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 6 . The effect of Conjugated Linoleic Acid intake on oxidative stress parameters and antioxidant enzymes: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Morvaridzadeh M, Estêvão MD, Morvaridi M, et al. Prostaglandins & Other Lipid Mediators, 2022. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 7 . Systematic evaluation on the effectiveness of conjugated linoleic acid in human health. Fuke G, Nornberg JL. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2017. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 8 . The Effect of Conjugated Linoleic Acid Supplementation on Body Composition, Serum Insulin and Leptin in Obese Adults. Esmaeili Shahmirzadi F, Ghavamzadeh S, Zamani T. Archives of Iranian Medicine, 2019. PubMed [Evidence: B]
- 9 . The effects of conjugated linoleic acid supplementation on cardiovascular risk factors in patients at risk of cardiovascular disease: A GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis. Esmaeilnejad M, Rasaei N, Goudarzi K, et al. British Journal of Nutrition, 2024. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 10 . Effects of rumenic acid rich conjugated linoleic acid supplementation on cognitive function and handgrip performance in older men and women. Jenkins NDM, Housh TJ, Miramonti AA, et al. Experimental Gerontology, 2016. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 11 . Adverse effects of conjugated linoleic acids supplementation on circulating lipoprotein (a) levels in overweight and obese individuals: results of a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Leilami K, Kohansal A, Mohammadi Sartang M, et al. American Journal of Cardiovascular Diseases, 2021. PubMed [Evidence: A]
- 12 . Effects of conjugated linoleic acid and exercise on body composition and obesity: a systematic review and meta-analysis. Liang CW, Cheng HY, Lee YH, et al. Nutrition Reviews, 2023. PubMed | DOI [Evidence: A]
Tıbbi Sorumluluk Reddi Beyanı
Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye vermek veya kişisel bir hekimin tavsiye veya tedavisinin yerini almak amacı taşımaz. Tüm okuyucuların, belirli sağlık sorunlarıyla ilgili olarak ve yeni takviyelere başlamak da dahil olmak üzere sağlık rutinlerinde herhangi bir değişiklik yapmadan önce doktorlarına veya sağlık uzmanlarına danışmaları önerilir.
Biochron, içerik editörü veya yazar, bu eğitim içeriğindeki bilgileri okuyan veya uygulayan herhangi bir kişinin olası sağlık sonuçlarından sorumlu değildir. Tüm okuyucular, özellikle reçeteli ilaç kullananlar, herhangi bir beslenme, takviye veya yaşam tarzı programına başlamadan önce doktorlarına danışmalıdır.
Tıbbi bir acil durumunuz varsa, derhal doktorunuzu veya acil servisleri arayın.
