💡 Hemen Bilmeniz Gerekenler
- Tempeh fermentasyonu, besinlerin, proteinlerin ve izoflavonların biyoyararlanımını artırarak yüksek besin değerli bitkisel protein kaynağı haline getirir[Kanıt: D][1]
- 73 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi, izoflavon müdahalelerinin menopoz sonrası kadınlarda kemik rezorpsiyon belirteçlerini önemli ölçüde azalttığını ve kemik mineral parametrelerini artırdığını bulmuştur[Kanıt: A][5]
- Araştırmalar, tempeh gibi fermente gıdaların 1.461 katılımcıyla 26 çalışmanın meta-analizine göre önemli bir inflamasyon belirteci olan serum TNF-α düzeylerini düşürdüğünü göstermektedir[Kanıt: A][6]
- 12 haftalık randomize kontrollü bir çalışma, tempeh'ten türetilen probiyotiklerin yaşlı katılımcılarda bellek, dil ve görsel-uzamsal fonksiyon dahil bilişsel alanları iyileştirdiğini göstermiştir[Kanıt: B][3]
Bitkisel proteinleri keşfediyorsanız, muhtemelen tempeh ile karşılaşmışsınızdır—yüzyıllardır insanları besleyen geleneksel bir Endonezya yiyeceği. Birçok popüler süper gıdanın aksine, tempeh'in sağlık faydalarını destekleyen önemli miktarda bilimsel araştırma bulunmaktadır.
Rhizopus oligosporus mantarı tarafından bir araya getirilen fermente soya fasulyesinden yapılan tempeh, benzersiz bir şey sunar: fermentasyon süreci sıradan soya fasulyesini proteinlerin, vitaminlerin ve izoflavon adı verilen faydalı bitki bileşiklerinin artırılmış biyoyararlanımına sahip beslenme güç merkezine dönüştürür[Kanıt: D][1].
Bu kapsamlı rehberde, hakemli araştırmaların kemik sağlığı, inflamasyon, bilişsel fonksiyon ve daha fazlası için tempeh'in faydaları hakkında gerçekte ne söylediğini keşfedeceksiniz. Ayrıca kanıta dayalı dozaj bilgilerini ve önemli güvenlik hususlarını ele alacağız.
❓ Hızlı Cevaplar
Tempeh'in sağlık faydaları nelerdir?
Tempeh, çeşitli kanıta dayalı sağlık faydaları sunar. Araştırmalar, kemik rezorpsiyon belirteçlerini azaltarak kemik sağlığını destekleyebileceğini, TNF-α düzeylerini düşürerek inflamasyonu azaltabileceğini ve yaşlı yetişkinlerde bilişsel fonksiyonu iyileştirebileceğini göstermektedir. Fermentasyon süreci besin biyoyararlanımını artırarak proteinlerin ve izoflavonların daha kolay emilmesini sağlar[Kanıt: A][5][6].
Tempeh kilo verme için iyi midir?
Tempeh, yüksek protein içeriği (100g başına yaklaşık 19g) ve tokluk sağlayan lifi nedeniyle kilo yönetimini destekleyebilir. Düşük glisemik etkisi kan şekeri düzeylerini stabilize etmeye yardımcı olur. Özellikle tempeh için doğrudan kilo verme çalışmaları bulunmamakla birlikte, araştırmalar glisemik kontrol üzerinde iyileştirici etkisi olduğunu göstermektedir[Kanıt: D][1].
Tempeh tofu'dan daha sağlıklı mıdır?
Tempeh ve tofu farklı beslenme avantajları sunar. Tempeh önemli ölçüde daha fazla izoflavon içerir—daidzein fermente edilmemiş soyada 16,72 mg/100g'a karşı 38,91 mg/100g ve genistein 11,10 mg/100g'a karşı 24,03 mg/100g. Tempeh ayrıca daha fazla lif, fermentasyondan probiyotikler ve daha iyi antioksidan aktivitesi sağlar[Kanıt: C][7].
Tempeh'te probiyotik var mıdır?
Taze, pastörize edilmemiş tempeh, fermentasyon sırasında üretilen faydalı bakteriler içerir. Araştırmalar, 12 haftalık bir çalışmada yaşlı katılımcılarda bilişsel fonksiyonu iyileştiren tempeh'te Limosilactobacillus fermentum A2.8 belirlemiştir. Ancak ticari pastörize tempeh, azaltılmış canlı probiyotik içeriğine sahip olabilir[Kanıt: B][3].
Tempeh nedir ve ne için kullanılır?
Tempeh, Rhizopus oligosporus mantarı tarafından bir araya getirilen soya fasulyesinden yapılan geleneksel bir Endonezya fermente gıdasıdır. 1960-2020 yılları arasında 321 makaleyi analiz eden sistematik bir derleme, tempeh fermentasyonunu düşük maliyetli, sağlığı destekleyen, sürdürülebilir gıda teknolojisi olarak destekleyen yeterli kanıt bulmuştur. Dünya genelinde çeşitli mutfaklarda protein kaynağı olarak kullanılmaktadır[Kanıt: A][2].
Tempeh
Endonezya kökenli bu besin, soya fasulyelerinin doğal fermantasyonu ile elde edilir. Yüksek protein, lif ve prebiyotik içeriğiyle bitkisel beslenmenin en güçlü kaynaklarından biridir.
🔬 Tempeh Nasıl Çalışır? Faydaların Ardındaki Bilim
Tempeh'in neden sadece bir bitkisel proteinden daha fazlası olduğunu anlamak için fermentasyon sürecini doğanın kendi gıda işleme tesisi olarak düşünün. Rhizopus oligosporus'u, aksi takdirde bütün soya fasulyesinde erişilemez kalacak besinlerin kilidini açmak için birlikte çalışan binlerce küçük şef olarak düşünün. Bu mantar fermentasyonu, soya fasulyesinin besin profilini olağanüstü şekillerde dönüştürür.
Fermentasyon Dönüşümü
Fermentasyon sırasında β-glukosidaz enzimi, glikozidik izoflavonları aglukon formlarına dönüştürür—vücudunuzun kolayca emebileceği biyolojik olarak aktif versiyonlar[Kanıt: D][8]. Bu mikrobiyal metabolizma ayrıca fermente edilmemiş soya fasulyesinde bulunmayan faydalı peptitler, fenolik asitler, yağ asitleri, vitaminler, flavonoidler, mineraller ve organik asitler üretir.
Kapsamlı bir derleme, tempeh'in oksidatif stres, glisemik kontrol ve kan lipid düzeyleri üzerinde iyileştirici etki gösterdiğini, proteinler, lif, vitaminler ve izoflavonlar dahil besinlerin artırılmış biyoyararlanımıyla doğrulamaktadır[Kanıt: D][1].
İzoflavon Zenginleştirmesi
Laboratuvar analizleri, fermentasyonun izoflavon içeriğini dramatik şekilde artırdığını ortaya koymaktadır. Tempeh, fermente edilmemiş soya fasulyesindeki sadece 16,72 mg/100g'a kıyasla 38,91 mg/100g daidzein içerir. Benzer şekilde, genistein fermentasyondan sonra 11,10 mg/100g'dan 24,03 mg/100g'a yükselir[Kanıt: C][7].
Bu izoflavonlar, vücudunuzdaki farklı kapıları açabilen moleküler anahtarlar gibi işlev görür—kemik oluşturma yollarından anti-inflamatuar tepkilere kadar. İzoflavonlar fitoöstrojen olarak sınıflandırılır, yani östrojene yapısal benzerlikleri vardır ve östrojen reseptörleriyle etkileşebilir, potansiyel olarak menopoz semptomları ve bilişsel koruma için faydalar sağlar[Kanıt: D][4].
Anti-İnflamatuar Yollar
Ortaya çıkan kanıtlar, fermente soya gıdalarının inflamasyona karşı terapötik potansiyelini desteklemektedir. Araştırmalar, fermente soya tüketimi ile kronik inflamatuar bozukluk prevalansı arasında proinflamatuar sitokinlerin düzenlenmesine atfedilen ters bir ilişki olduğunu göstermektedir[Kanıt: D][12].
1.461 katılımcıyı içeren 26 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi, fermente gıdaların serum TNF-α düzeylerini önemli ölçüde düşürdüğünü, ancak CRP veya IL-6 belirteçlerinde önemli değişiklikler gözlemlenmediğini bulmuştur[Kanıt: A][6].
Kemik Sağlığı Mekanizmaları
73 randomize kontrollü çalışmanın kapsamlı bir meta-analizi, izoflavon müdahalelerinin menopoz sonrası kadınlarda kemik rezorpsiyon belirteçlerini önemli ölçüde azaltırken kemik mineral parametrelerini artırdığını ve kemik metabolizmasını düzenleyen hormonları yükselttiğini göstermiştir[Kanıt: A][5].
1.114 menopoz sonrası kadını içeren başka bir meta-analiz, soya izoflavonu tüketiminin (3-24 ay boyunca günlük ortalama 98,2 mg) kemik oluşum belirteçlerinde (osteokalsin, kemiğe özgü alkalin fosfataz) artış ve rezorpsiyon belirteçlerinde (piridinolin, deoksipiridinolin) azalma eğilimi gösterdiğini bulmuştur[Kanıt: A][10].
Bilişsel Fonksiyon Desteği
93 yaşlı katılımcıyla yapılan randomize kontrollü bir çalışma, tempeh'ten izole edilen bir probiyotik olan Limosilactobacillus fermentum A2.8'in 12 hafta boyunca bellek, dil ve görsel-uzamsal fonksiyon bilişsel alanlarını artırdığını göstermiştir. Daha yüksek konsantrasyonlar (10⁸ CFU/mL) öğrenme sürecini geliştirmede üstün etkinlik göstermiştir[Kanıt: B][3].
Ayrıca, tempeh fermente edilmemiş soyaya kıyasla üstün β-sekretaz inhibisyonu gösterir (IC50: 5,47 vs 10,87 mg/ml), bu da potansiyel nöroprotektif etkiler önermektedir[Kanıt: C][7].
Antioksidan Aktivitesi
Fermentasyon süreci, DPPH serbest radikal temizleme aktivitesini artırarak gelişmiş antioksidan kapasitesini gösterir. Bu, izoflavonların daha biyoaktif aglukon formlarına dönüşümüne ve fermentasyon sırasında ek fenolik bileşiklerin üretimine atfedilmektedir[Kanıt: C][7].
Tempeh dahil soya bazlı fermente gıdaların biyoaktivitesini inceleyen sistematik bir derleme, biyoaktif peptitlerin ve izoflavonların terapötik potansiyelini doğrulamakta, ancak yazarlar daha titiz insan araştırmalarına ihtiyaç olduğunu belirtmektedir[Kanıt: D][11].
📊 Dozaj ve Kullanım Şekli
Tempeh, kültürler arasında çeşitli miktarlarda tüketilen geleneksel bir gıda olmakla birlikte, klinik araştırmalar faydalı dozajlar hakkında bazı rehberlik sağlamaktadır—özellikle tempeh porsiyonları yerine izoflavon ve probiyotik içeriğine dayalı olarak.
| Amaç/Durum | Dozaj | Süre | Kanıt |
|---|---|---|---|
| Kemik sağlığı (izoflavon takviyesi) | 98,2 mg izoflavon/gün (~155g tempeh'e eşdeğer*) | 3-24 ay | [A][10] |
| Bilişsel fonksiyon (probiyotik takviyesi) | 10⁸ CFU/mL tempeh kaynaklı probiyotik | 12 hafta | [B][3] |
| Genel sağlık bakımı | Porsiyon başına 85-100g (3-3,5 oz)** | Düzenli tüketim | Geleneksel kullanım |
*Tempeh'in 100g başına ~63 mg izoflavon sağladığına dayalı hesaplama (38,91 mg daidzein + 24,03 mg genistein)[Kanıt: C][7]
**Geleneksel porsiyon boyutu; tempeh gıda porsiyonları üzerine özel klinik çalışma belirlenmemiştir
Önemli Dozaj Hususları
Belirli sağlık sonuçları için klinik kanıtlar, ağırlıklı olarak bütün tempeh tüketim çalışmalarından değil, izoflavon ve probiyotik takviye çalışmalarından gelmektedir. Bir meta-analiz, menopoz sonrası kadınların 3 ila 24 ay arasında değişen sürelerde günlük ortalama 98,2 mg izoflavon tükettiği çalışmaları içermektedir[Kanıt: A][10].
Bilişsel faydalar için, klinik çalışma bütün tempeh yerine 10⁸ CFU/mL'de konsantre bir probiyotik (Limosilactobacillus fermentum A2.8) kullanmış ve daha yüksek konsantrasyonlar üstün etkinlik göstermiştir[Kanıt: B][3].
Taze, pastörize edilmemiş tempeh canlı probiyotikler içerecektir, ticari pastörize tempeh ise azaltılmış probiyotik aktivitesine sahip olabilir ancak besin değerini ve izoflavon içeriğini korur.
⚠️ Riskler, Yan Etkiler ve Uyarılar
Mikrobiyolojik Güvenlik
Sistematik bir derleme, Rhizopus oryzae ve Rhizopus oligosporus'un GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilen) statüsüne sahip olduğunu ve uygun hijyen uygulamaları izlendiğinde fermentasyonun güvenli olduğunu belirtmektedir. Ancak uygunsuz fermentasyon ile patojen kontaminasyonu riski bulunmakta, depolama için ≤5°C'de soğutma gerekmektedir[Kanıt: A][2].
Klinik Çalışmalarda Advers Olaylar
93 yaşlı katılımcıda tempeh kaynaklı probiyotikleri inceleyen 12 haftalık randomize kontrollü çalışma, ciddi advers olay bildirmemiştir. Müdahale, çalışma popülasyonu genelinde iyi tolere edilmiştir[Kanıt: B][3].
Hamilelik ve Emzirme
Hamilelik ve emzirme döneminde tempeh güvenliği için özellikle sınırlı kanıt mevcuttur. Bu dönemlerde önemli diyet değişiklikleri yapmadan önce sağlık uzmanınıza danışın.
🥗 Tempeh Kullanmanın Pratik Yolları
Birkaç temel hazırlama tekniğini anladıktan sonra tempeh'i diyetinize entegre etmek kolaydır.
Hazırlama Yöntemleri
- Buharda pişirme (opsiyonel ilk adım): Marine etmeden veya pişirmeden önce herhangi bir acılığı azaltmak için tempeh dilimlerini 10 dakika buharda pişirin.
- Marine etme: Tempeh tatları iyi emer. Tercih ettiğiniz sos veya baharatta 15-30 dakika marine edin.
- Tavada kızartma: Dilimlenmiş tempeh'i az miktarda yağda her iki tarafı altın kahverengi olana kadar, her taraf için yaklaşık 3-4 dakika pişirin.
- Fırında pişirme: Marine edilmiş tempeh'i 190°C'de (375°F) 20-25 dakika pişirin, yarısında çevirin.
- Ufalama: Tacos, makarna sosları veya tahıl kaselerinde kıyma eti ikamesi olarak kullanmak için çiğ tempeh'i ufalayın.
Öğün Entegrasyon Fikirleri
- Kahvaltı: Ekstra protein için scrambled yumurtalara veya tofu scramble'a ufalanmış tempeh ekleyin.
- Öğle Yemeği: Sandviçler veya Buddha kaseleri için tempeh'i dilimleyin ve tavada kızartın.
- Akşam Yemeği: Stir-fry'larda, körilerde veya tahıl bazlı yemeklerde protein bileşeni olarak kullanın.
Saklama Kuralları
Açılmamış tempeh'i paket talimatlarına göre saklayın. Açıldıktan sonra ≤5°C'de buzdolabında saklayın ve 3-5 gün içinde tüketin. Tempeh 3 aya kadar dondurulabilir; kullanmadan önce buzdolabında çözdürün. Mikrobiyolojik güvenlik için uygun soğutma şarttır[Kanıt: A][2].
⚖️ Tempeh ve Tofu: Bilime Dayalı Karşılaştırma
Hem tempeh hem de tofu soya bazlı protein kaynaklarıdır, ancak fermentasyon aralarında anlamlı beslenme farklılıkları yaratır.
| Özellik | Tempeh | Tofu (sert) |
|---|---|---|
| Daidzein içeriği | 38,91 mg/100g[7] | ~16,72 mg/100g (fermente edilmemiş soya) |
| Genistein içeriği | 24,03 mg/100g[7] | ~11,10 mg/100g (fermente edilmemiş soya) |
| β-sekretaz inhibisyonu (IC50) | 5,47 mg/ml (üstün)[7] | 10,87 mg/ml |
| Fermentasyon | Evet (Rhizopus oligosporus) | Hayır (pıhtılaştırılmış soya sütü) |
| Lif içeriği | Daha yüksek (bütün soya fasulyesi) | Daha düşük (işlenmiş) |
| Probiyotikler | Potansiyel olarak (pastörize edilmemişse) | Hayır |
| Antioksidan aktivitesi | Artırılmış DPPH temizleme[7] | Daha düşük |
Fermentasyon süreci tempeh'e çeşitli avantajlar sağlar: daha yüksek izoflavon içeriği, gelişmiş antioksidan aktivitesi ve potansiyel probiyotik faydaları. Tempeh ayrıca işlenmiş soya sütü yerine bütün soya fasulyesi kullandığı için daha fazla lif içerir[Kanıt: C][7].
Ancak tofu da kendi avantajlarını sunar: daha hafif lezzet, farklı mutfak uygulamalarına uygun daha yumuşak doku ve genellikle daha yüksek kalsiyum içeriği (kalsiyum sülfat ile yapıldığında). En iyi seçim, beslenme hedeflerinize ve mutfak tercihlerinize bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Her gün tempeh yiyebilir misiniz?
Araştırmalar, dengeli bir diyetin parçası olarak tempeh gibi fermente soya gıdalarının düzenli tüketimini desteklemektedir. 1960-2020 yılları arasında 321 makaleyi analiz eden sistematik bir derleme, tempeh'i sağlığı destekleyen bir gıda olarak destekleyen yeterli kanıt bulmuştur. Klinik çalışmalar, herhangi bir yan etki bildirilmeden 12 hafta ila 24 ay süren müdahaleler kullanmıştır. Ancak soya alerjisi, tiroid rahatsızlıkları veya hormona duyarlı durumları olan bireyler, uygun alım düzeyleri hakkında sağlık uzmanlarına danışmalıdır. Makul bir günlük porsiyon 85-100g (3-3,5 oz) olacaktır, ancak bu özellikle günlük tempeh tüketimini test eden klinik çalışmalardan ziyade geleneksel kullanıma dayanmaktadır.
Tempeh bağırsak sağlığı için iyi midir?
Taze, pastörize edilmemiş tempeh, birden fazla mekanizma aracılığıyla bağırsak sağlığını destekleyebilir. Fermentasyon süreci faydalı bileşikler üretir ve tempeh, bütün soya fasulyesinden gelen lifi korur. Araştırmalar, Limosilactobacillus fermentum A2.8 dahil olmak üzere tempeh'te faydalı bakterileri belirlemiştir. Fermentasyon ayrıca fitik asit içeriğini azaltarak mineral emilimini potansiyel olarak iyileştirir. Ancak ticari pastörize tempeh, azaltılmış canlı probiyotik içeriğine sahip olabilir. Maksimum bağırsak sağlığı faydaları için yerel üreticilerden taze, pastörize edilmemiş tempeh aramayı veya kendiniz yapmayı düşünün.
Tempeh'in yan etkileri nelerdir?
Tempeh genellikle iyi tolere edilir. 93 yaşlı katılımcıyla yapılan 12 haftalık randomize kontrollü çalışma, tempeh kaynaklı probiyotik takviyesinden ciddi bir yan etki bildirmemiştir. Potansiyel hususlar şunlardır: hassas bireylerde sindirim rahatsızlığı (gaz, şişkinlik) özellikle fermente gıdaları ilk tanıtırken; soya alerjisi olanlarda alerjik reaksiyonlar; ve hormona duyarlı durumlarda izoflavon etkileri hakkında teorik endişeler. Soya bileşenleri ayrıca CYP enzim aktivitesini etkileyerek belirli ilaçlarla etkileşebilir. Reçeteli ilaç kullananlar sağlık uzmanlarına danışmalıdır.
Günde ne kadar tempeh yemeliyim?
Bütün tempeh için klinik olarak belirlenmiş optimal günlük doz bulunmamaktadır. Klinik araştırmalar belirli bileşiklere dayalı rehberlik sağlar: bir meta-analiz, günlük ortalama 98,2 mg izoflavon alımında faydalar bulmuştur, bu yaklaşık 155g tempeh gerektirecektir (100g başına ~63 mg izoflavon bazında). Geleneksel porsiyon boyutları 85-100g (3-3,5 oz) arasında değişir. Genel sağlık bakımı için günde 1-2 porsiyon dengeli bir diyetin parçası olabilir. Ancak bireysel ihtiyaçlar sağlık hedeflerine göre değişir ve belirli durumları olanlar sağlık uzmanından kişiselleştirilmiş rehberlik almalıdır.
Tempeh anti-inflamatuar mıdır?
Evet, araştırmalar tempeh dahil fermente soya gıdalarından anti-inflamatuar etkileri desteklemektedir. 1.461 katılımcıyla 26 randomize kontrollü çalışmanın meta-analizi, fermente gıdaların serum TNF-α düzeylerini, önemli bir inflamatuar belirteci, önemli ölçüde azalttığını bulmuştur. Ek araştırmalar, fermente soya tüketimi ile kronik inflamatuar bozukluk prevalansı arasında proinflamatuar sitokin düzenlemesiyle kanıtlanan ters bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ancak meta-analiz, CRP veya IL-6 gibi diğer inflamatuar belirteçlerde önemli değişiklikler olmadığını belirterek anti-inflamatuar etkilerin belirli yollara özgü olabileceğini önermektedir.
Tempeh diyabetliler için iyi midir?
Tempeh, kan şekeri yönetimi için faydalar sunabilir. Araştırmalar, tempeh'in glisemik kontrol üzerinde iyileştirici etkisi olduğunu göstermektedir. Yüksek protein ve lif içeriği, fermentasyonla artırılmış besin biyoyararlanımıyla birleştiğinde, yemeklerden sonra kan şekeri düzeylerini stabilize etmeye yardımcı olabilir. Tempeh'teki izoflavonlar da metabolik etkiler açısından incelenmiştir. Ancak diyabetli bireyler, herhangi bir diyet değişikliğine kan şekeri tepkilerini izlemeli ve uygun porsiyon boyutları ve öğün zamanlamasını belirlemek için sağlık ekipleriyle birlikte çalışmalıdır. Tempeh, diyabet dostu bir diyetin parçası olabilir ancak reçeteli tedavilerin yerini almamalıdır.
Doğruluk Taahhüdümüz ve Editöryal İlkelerimiz
Biochron'da sağlık bilgilerini ciddiye alıyoruz. Bu makaledeki her iddia, 2015 veya sonrasında yayınlanmış saygın kaynaklardan hakemli bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. Her ifadenin arkasındaki araştırmanın gücünü anlamanıza yardımcı olmak için titiz bir kanıt derecelendirme sistemi kullanıyoruz:
- [Kanıt: A] = Sistematik inceleme veya meta-analiz (En güçlü kanıt)
- [Kanıt: B] = Randomize kontrollü çalışma (RKÇ)
- [Kanıt: C] = Kohort veya vaka kontrol çalışması
- [Kanıt: D] = Uzman görüşü veya klinik kılavuz
Editör ekibimiz katı kurallara uymaktadır: sağlık iddialarını asla abartmayız, korelasyon ve nedensellik arasında net bir ayrım yaparız, yeni araştırmalar ortaya çıktıkça içeriği düzenli olarak güncelleriz ve kanıtların sınırlı veya çelişkili olduğu durumları şeffaf bir şekilde not ederiz. Tüm editöryal standartlarımız için Editöryal İlkeler sayfamızı ziyaret edin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye teşkil etmez. Özellikle tıbbi rahatsızlıklarınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, sağlık rejiminizde değişiklik yapmadan önce mutlaka kalifiye sağlık uzmanlarına danışın.
Önerilen İçerikler
Kaynaklar
- 1 . Soy-Based Tempeh as a Functional Food: Evidence for Human Health and Future Perspective, Front Biosci (Elite Ed), 2024, PubMed | DOI [Evidence: D]
- 2 . Tempeh: A semicentennial review on its health benefits, fermentation, safety, processing, sustainability, and affordability, Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2021, PubMed | DOI [Evidence: A]
- 3 . Effects of Tempeh Probiotics on Elderly With Cognitive Impairment, Frontiers in Aging Neuroscience, 2022, PubMed | DOI [Evidence: B]
- 4 . The preventive role of tempeh isoflavones on menopausal women's cognitive function: A multiple mechanism pathway, Journal of Alzheimer's Disease Reports, 2025, PubMed | DOI [Evidence: D]
- 5 . Effects of isoflavone interventions on bone turnover markers and factors regulating bone metabolism in postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Archives of Osteoporosis, 2024, PubMed | DOI [Evidence: A]
- 6 . Fermented foods and inflammation: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Clinical Nutrition ESPEN, 2020, PubMed | DOI [Evidence: A]
- 7 . Enhancement of β-secretase inhibition and antioxidant activities of tempeh, a fermented soybean cake through enrichment of bioactive aglycones, Pharmaceutical Biology, 2015, PubMed | DOI [Evidence: C]
- 8 . Fermented soy products: A review of bioactives for health from fermentation to functionality, Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2025, PubMed | DOI [Evidence: D]
- 9 . Effects of soy containing diet and isoflavones on cytochrome P450 enzyme expression and activity, Drug Metabolism Reviews, 2016, PubMed | DOI [Evidence: D]
- 10 . Effects of Soy Isoflavones on Biochemical Markers of Bone Metabolism in Postmenopausal Women: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2021, PubMed | DOI [Evidence: A]
- 11 . Bioactivity of soy-based fermented foods: A review, Biotechnology Advances, 2019, PubMed | DOI [Evidence: D]
- 12 . Current perspectives on the anti-inflammatory potential of fermented soy foods, Food Research International, 2022, PubMed | DOI [Evidence: D]
Tıbbi Sorumluluk Reddi Beyanı
Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye vermek veya kişisel bir hekimin tavsiye veya tedavisinin yerini almak amacı taşımaz. Tüm okuyucuların, belirli sağlık sorunlarıyla ilgili olarak ve yeni takviyelere başlamak da dahil olmak üzere sağlık rutinlerinde herhangi bir değişiklik yapmadan önce doktorlarına veya sağlık uzmanlarına danışmaları önerilir.
Biochron, içerik editörü veya yazar, bu eğitim içeriğindeki bilgileri okuyan veya uygulayan herhangi bir kişinin olası sağlık sonuçlarından sorumlu değildir. Tüm okuyucular, özellikle reçeteli ilaç kullananlar, herhangi bir beslenme, takviye veya yaşam tarzı programına başlamadan önce doktorlarına danışmalıdır.
Tıbbi bir acil durumunuz varsa, derhal doktorunuzu veya acil servisleri arayın.
