💡 Hemen Bilmeniz Gerekenler
- Reishi mantarı (Ganoderma lucidum), sağlıklı yetişkinlerde CD3+, CD4+ ve CD8+ T-lenfositleri dahil bağışıklık hücresi belirteçlerini önemli ölçüde artırır.[Kanıt: B][2]
- Konvansiyonel kanser tedavileriyle birlikte kullanıldığında, reishi yanıt oranlarını iyileştirebilir ve hastalarda bağışıklık belirteçlerini yükseltebilir.[Kanıt: A][7]
- 23 RKÇ'nin (4.246 kanser hastası) meta-analizi, destek tedavisi olarak mantar ürünleriyle daha düşük mortalite riskleri bulmuştur.[Kanıt: A][8]
- Klinik çalışmalarda günde 200 ila 11.200 mg arasında dozlar incelenmiş olup, 1.400-3.000 mg en yaygın kullanılan dozajdır.[Kanıt: A][1][5]
Muhtemelen reishi mantarını duymuşsunuzdur—geleneksel Çin tıbbında Lingzhi, bilimsel olarak ise Ganoderma lucidum olarak bilinir. Bu "ölümsüzlük mantarı" Asya tıbbında 2.000 yılı aşkın süredir kullanılmaktadır. Peki modern bilim efsanevi itibarını destekliyor mu?
Fonksiyonel mantar pazarının 2033 yılına kadar 7,4 milyar dolara ulaşacağı öngörülürken, reishi'nin potansiyel sağlık faydalarına olan ilgi hiç bu kadar yüksek olmamıştı. Bu kapsamlı rehberde, 8 hakemli çalışmanın reishi mantarı faydaları, uygun dozaj ve önemli güvenlik hususları hakkında gerçekte ne ortaya koyduğunu inceliyoruz. Bağışıklık desteği, stres yönetimi veya kanser destek tedavisi hakkında merak ediyor olsanız da, burada kanıta dayalı cevaplar bulacaksınız.
❓ Hızlı Cevaplar
Reishi mantarı ne için iyidir?
Araştırmalar, reishi mantarının öncelikle bağışıklık fonksiyonunu desteklediğini göstermektedir. Klinik çalışmalar, sağlıklı yetişkinlerde T-lenfositlerinde (CD3+, CD4+, CD8+) anlamlı artış, NK hücre aktivitesinde iyileşme ve immunoglobulin A düzeylerinde yükselme göstermektedir.[Kanıt: B][2] Kanser destek tedavisi olarak, meta-analizler iyileşmiş tedavi yanıt oranlarını göstermektedir.[Kanıt: A][7]
Reishi mantarı güvenli midir?
Reishi, 1-24 hafta süren klinik çalışmalarda genel olarak güvenli görünmektedir. 90 çalışmanın sistematik derlemesi vücut organları üzerinde zararlı etki bulmamıştır.[Kanıt: A][4] 84 günlük bir RKÇ, böbrek veya karaciğer fonksiyonlarında değişiklik bildirmemiştir.[Kanıt: B][2] Ancak yüksek dozlar kanser belirteci CA72-4'ü yükseltebilir ve dikkat gerektirir.[Kanıt: A][4]
Günde ne kadar reishi almalıyım?
Klinik çalışmalarda günde 200 ila 11.200 mg arasında dozajlar kullanılmıştır.[Kanıt: A][1] Kardiyovasküler sonuçlar için en yaygın çalışılan doz, 12-16 hafta boyunca günde 1.400 ila 3.000 mg'dır.[Kanıt: A][5] Düşük dozdan başlayın ve kişiselleştirilmiş rehberlik için bir sağlık uzmanına danışın.
Kimler reishi mantarı almamalıdır?
Belirli popülasyonlar için güvenlik verileri yetersizdir.[Kanıt: D][3] Kronik kullanım, gebelik (teratojenite) ve genotoksisite çalışmaları eksiktir.[Kanıt: D][3] Kanama bozuklukları, planlanmış ameliyatlar, immünosüpresanlarla tedavi edilen otoimmün hastalıklar veya antikoagülan kullananlar, kullanmadan önce doktorlarına danışmalıdır.
🔬 Reishi Mantarı Nasıl Çalışır?
Reishi'nin beta-glukanlarını bağışıklık hücreleriniz için antrenörler olarak düşünün. Bir antrenörün sporculara en iyi performanslarını göstermelerine yardımcı olması gibi, beta-glukanlar bağışıklık sisteminizi tehditleri daha etkili bir şekilde tanıyıp yanıt vermeye "eğitir". Bu kompleks polisakkaritler, bağışıklık hücrelerindeki reseptörlere bağlanarak vücudunuzun doğal savunmasını güçlendiren yolları aktive eder.
Klinik araştırmalar bu mekanizmayı uygulamada göstermektedir. 84 günlük randomize kontrollü bir çalışma, reishi kaynaklı beta-glukanın CD3+, CD4+ ve CD8+ T-lenfositlerini önemli ölçüde artırdığını, CD4/CD8 oranını ve doğal öldürücü (NK) hücre sayısını iyileştirdiğini göstermiştir.[Kanıt: B][2] Pediatrik bir çalışma benzer sonuçlar bulmuştur—beta-glukan yoğurdu alan çocuklarda anlamlı derecede yüksek toplam lenfosit ve artmış CD3+, CD4+ ve CD8+ T hücreleri gözlenmiştir.[Kanıt: B][9]
Bağışıklık modülasyonunun ötesinde, reishi triterpenoidler—özellikle ganoderik asitler—içerir. Bu bileşikleri hücresel barış koruyucuları olarak düşünün; vücut genelinde inflamatuar yanıtları yatıştırmaya yardımcı olurlar. Kapsamlı bir derleme, bu biyoaktif bileşiklere atfedilen çok sayıda farmakolojik aktivite tanımlamıştır.[Kanıt: D][3]
Kanser Hastalarında Bağışıklık Güçlendirmesi
Bağışıklık modüle edici etkiler kanser hastalarına da uzanmaktadır. 5 RKÇ'nin Cochrane sistematik derlemesi, reishi'nin konvansiyonel tedavilerle birlikte yanıt oranlarını iyileştirdiğini ve CD3, CD4 ve CD8 yüzdelerini içeren bağışıklık belirteçlerini artırdığını bulmuştur.[Kanıt: A][7] 4.246 kanser hastasını kapsayan 23 RKÇ'nin daha geniş meta-analizi, mantar ürün takviyesiyle yükselen CD3 ve CD4 T-hücre düzeylerini doğrulamıştır.[Kanıt: A][8]
Lipid Etkileri: Hayvan ve İnsan Kanıtları
Hayvan çalışmalarında, reishi umut verici lipid modüle edici etkiler göstermektedir. 49 hayvan çalışmasının meta-analizi, trigliseritlerde ve total kolesterolde anlamlı azalmalar, LDL-K'da en belirgin düşüş ve HDL-K'da kayda değer artışlar bulmuştur.[Kanıt: A][6] Ancak insan verileri farklı bir hikaye anlatmaktadır. Bir Cochrane derlemesi, tip 2 diyabet hastalarında total kolesterol, LDL-K veya BKİ'de istatistiksel olarak anlamlı azalma bulmamıştır.[Kanıt: A][5]
📊 Dozaj ve Kullanım Şekli
Klinik çalışmalar geniş bir reishi dozajı aralığını incelemiştir. Aşağıdaki tablo, hakemli araştırmalardan kanıta dayalı dozlamayı özetlemektedir:
| Amaç | Dozaj | Süre | Kanıt |
|---|---|---|---|
| Genel takviye (minimum) | 200 mg/gün | 1-24 hafta | [A][1] |
| Genel takviye (çalışılan maksimum) | 11.200 mg/gün | 1-24 hafta | [A][1] |
| Kardiyovasküler sonuçlar (Tip 2 diyabet hastaları) | 1.400-3.000 mg/gün | 12-16 hafta | [A][5] |
| Bağışıklık modülasyonu (sağlıklı yetişkinler) | β-glukan takviyesi | 84 gün | [B][2] |
| Bağışıklık modülasyonu (3-5 yaş çocuklar) | β-glukan zenginleştirilmiş yoğurt | 12 hafta | [B][9] |
Önemli Dozaj Hususları
90 çalışmanın sistematik derlemesi, yüksek dozlarda dikkatli olunmasını önermektedir; çünkü bunlar kanser antijeni CA72-4 düzeylerini artırabilir.[Kanıt: A][4] Aynı derleme, sporoderm kırılmış ekstrelerin kırılmamış sporlardan daha etkili göründüğünü belirtmiştir.[Kanıt: A][4]
Çoğu yetişkin için günde 1.400-3.000 mg ile başlamak, mevcut klinik kanıtlara dayanan en yaygın çalışılmış ve makul ölçüde güvenli aralığı temsil etmektedir. Özellikle mevcut sağlık sorunlarınız varsa, takviyeye başlamadan önce her zaman bir sağlık uzmanına danışın.
⚠️ Riskler, Yan Etkiler ve Uyarılar
Dikkatli Olması Gereken Gruplar
Güvenlik araştırmalarındaki boşluklar nedeniyle, aşağıdaki gruplar reishi kullanmadan önce sağlık uzmanlarına danışmalıdır:
- Hamile veya emziren kadınlar (bu popülasyonlar için insan klinik çalışması mevcut değildir)
- Kanama bozuklukları olan veya ameliyat planlanan bireyler
- Antikoagülan ilaç kullananlar
- Otoimmün hastalığı olan, özellikle immünosüpresan kullanan kişiler
- Karaciğer hastalığı olan bireyler
- 6 ayı aşan uzun süreli kullanım planlayanlar
Olumlu Güvenlik Bulguları
Sağlıklı yetişkinlerde yapılan 84 günlük randomize kontrollü bir çalışma, reishi kaynaklı beta-glukanın güvenli ve iyi tolere edildiğini, böbrek veya karaciğer fonksiyonlarında değişiklik olmadığını bildirmiştir.[Kanıt: B][2] Benzer şekilde, pediatrik bir çalışma 3-5 yaş arası çocuklarda beta-glukan yoğurdunun güvenli ve iyi tolere edildiğini bulmuştur.[Kanıt: B][9]
🥗 Reishi Mantarını Kullanmanın Pratik Yolları
1. Kaliteli Ekstreler Seçin
Araştırmalar, sporoderm kırılmış ekstrelerin kırılmamış sporlardan daha etkili olduğunu göstermektedir.[Kanıt: A][4] Hem beta-glukanları hem de triterpenoidleri yakalamak için "çift ekstraksiyon" (sıcak su ve alkol) belirten ürünleri tercih edin. Üçüncü taraf testini doğrulayın ve polisakkarit içeriğini kontrol edin (%30'un üzerini hedefleyin).
2. Düşük Başlayın ve Yavaş İlerleyin
Klinik çalışma verilerine dayanarak, artırmadan önce çalışılan dozajların alt sınırından (günde yaklaşık 1.400 mg civarında) başlayın.[Kanıt: A][5] Vücudunuzun 2-4 hafta boyunca nasıl yanıt verdiğini izleyin. Klinik çalışmalar kardiyovasküler sonuçlar için tipik olarak 12-16 hafta sürmüştür, bu nedenle tutarlılık hızlı doz artışından daha önemlidir.
3. Hedeflerinize Göre Zamanlama Düşünün
Bağışıklık desteği için reishi'yi yemeklerle almak beta-glukanların emilimini artırabilir. Rahatlama ve uyku desteği için birçok kullanıcı yatmadan 1-2 saat önce akşam tüketimini tercih eder. Kanıtlar optimal zamanlamayı belirtmemektedir, bu nedenle güvenli dozaj aralıkları içinde kişisel deney makuldür.
4. Entegrasyon Fikirleri
- Kapsüller: Hassas dozlama için en uygun—ekstre konsantrasyonuna göre üretici talimatlarını takip edin
- Toz: Kahve, smoothie veya sıcak içeceklere ekleyin; acı tat diğer malzemelerle maskeleme gerektirebilir
- Çay demlemesi: Geleneksel yöntem—kurutulmuş reishi dilimlerini 1-2 saat kaynatın; süzün ve tüketin
- Fonksiyonel gıdalar: Beta-glukan zenginleştirilmiş yoğurt çocuklarda fayda göstermiştir[Kanıt: B][9]
5. Saklama ve Kalite Bakımı
Reishi ürünlerini doğrudan güneş ışığından uzakta serin, kuru yerlerde saklayın. Son kullanma tarihlerini ve analiz sertifikası (COA) belgelerini kontrol edin. Renk, koku veya dokuda değişiklik fark ederseniz atın.
⚖️ Reishi ve Diğer Tıbbi Mantarların Karşılaştırması
Reishi'nin diğer popüler fonksiyonel mantarlarla nasıl karşılaştırıldığını anlamak, hedefleriniz için doğru seçeneği yapmanıza yardımcı olur:
| Özellik | Reishi (Ganoderma lucidum) | Aslan Yelesi | Chaga |
|---|---|---|---|
| Birincil Faydalar | Bağışıklık modülasyonu, kanser destek tedavisi[7][8] | Bilişsel destek, sinir sağlığı | Antioksidan, bağışıklık desteği |
| Temel Aktif Bileşikler | Beta-glukanlar, triterpenoidler (ganoderik asitler) | Herisenon, erinasin | Betulinik asit, polisakkaritler |
| En İyi Kullanım Alanı | Bağışıklık desteği, stres yönetimi, destek tedavisi arayan kanser hastaları | Odaklanma, hafıza, bilişsel fonksiyon | Antioksidan koruma, genel sağlık |
| İnsan Klinik Kanıtı | Çoklu RKÇ ve meta-analiz mevcut[1] | Sınırlı insan çalışması | Öncelikle preklinik çalışmalar |
| Tat Profili | Acı, odunsu | Hafif, hafif tatlı | Toprak, hafif |
Tıbbi Mantarları Birleştirebilir misiniz?
Birçok takviye birden fazla mantar türünü bir araya getirir. Üçü arasında bağışıklık modülasyonu için en sağlam klinik kanıta reishi sahipken, mantarları birleştirmek tamamlayıcı faydalar sağlayabilir. Ancak mantar kombinasyonlarını özellikle inceleyen klinik çalışma bulunmamaktadır. Birleştirmeyi düşünüyorsanız, kombine etmeden önce bireysel yanıtları belirlemek için tek mantarlarla başlayın.
Not: Hayvan çalışmaları reishi'nin lipid profilleri üzerinde doz bağımlı etkinlik sağladığını göstermektedir[Kanıt: A][6], ancak insan kardiyovasküler kanıtları tip 2 diyabet hastalarında anlamlı lipid iyileşmelerini desteklememektedir.[Kanıt: A][5]
Sıkça Sorulan Sorular
Reishi mantarının etkisi ne kadar sürede başlar?
Klinik çalışma süreleri beklenen zaman çizelgeleri hakkında fikir vermektedir. Bağışıklık modülasyonu çalışmaları, T-lenfositleri ve NK hücrelerinde anlamlı artış göstermek için tipik olarak 84 gün (yaklaşık 12 hafta) sürmüştür.[Kanıt: B][2] Kardiyovasküler sonuç çalışmaları 12-16 hafta sürmüştür.[Kanıt: A][5] Bir meta-analiz, çeşitli sonuçlarla 1-24 hafta arasında değişen çalışmaları incelemiştir.[Kanıt: A][1] Fark edilir bağışıklık etkileri için reishi'yi en az 8-12 hafta düzenli olarak kullanmayı bekleyin. Başlangıç rahatlama etkileri daha erken ortaya çıkabilir, ancak anlamlı bağışıklık desteği oluşturmak zaman alır.
Reishi mantarı karaciğer hasarına neden olabilir mi?
Mevcut kanıtlar, reishi'nin çalışılan dozlarda karaciğer için genellikle güvenli olduğunu göstermektedir. 84 günlük bir RKÇ, reishi kaynaklı beta-glukan alan sağlıklı yetişkinlerde karaciğer fonksiyon parametrelerinde değişiklik olmadığını bulmuştur.[Kanıt: B][2] 90 çalışmanın sistematik derlemesi vücut organları üzerinde zararlı etki bulmamıştır.[Kanıt: A][4] Ancak kapsamlı bir derleme, kronik kullanım çalışmalarının eksik olduğunu ve güvenlik verilerinin yetersiz kaldığını belirtmiştir.[Kanıt: D][3] Karaciğer hastalığınız varsa veya hepatotoksik ilaçlar kullanıyorsanız, kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Reishi'nin hangi formu en iyisidir - toz mu ekstre mi?
Araştırmalar, ekstrelerin ham formlara göre avantajlar sunabileceğini göstermektedir. Sistematik bir derleme, sporoderm kırılmış ekstrelerin kırılmamış sporlardan daha etkili olduğunu bulmuştur.[Kanıt: A][4] 'Sporoderm', reishi sporlarının sert dış duvarıdır; kırılması aktif bileşiklerin biyoyararlanımını artırır. Beta-glukanlar için sıcak su ekstraksiyonu ve triterpenoidler için alkol ekstraksiyonunu birleştiren çift ekstreli ürünleri tercih edin. Tozlar tüketimde çok yönlülük sunarken, standartlaştırılmış ekstreler daha tutarlı dozlama ve potansiyel olarak daha iyi emilim sağlar.
Reishi diğer ilaçlarla birlikte alınabilir mi?
Reishi ilaç etkileşimlerini özellikle inceleyen sistematik insan çalışması bulunmamaktadır.[Kanıt: D][3] Farmakolojik aktivitelerine dayanarak, antikoagülanlar (reishi kan sulandırıcı özelliklere sahip olabilir), immünosüpresanlar (reishi bağışıklık fonksiyonunu güçlendirir), diyabet ilaçları (potansiyel kan şekeri etkileri) ve tansiyon ilaçları ile teorik etkileşimler olabilir. Bir Cochrane derlemesi, tedavi gruplarında yan etkilerin hafif düzeyde daha yüksek olduğunu ancak ciddi olmadığını belirtmiştir.[Kanıt: A][5] Özellikle reçeteli ilaç kullanıyorsanız, sağlık uzmanınızı reishi kullanımınız hakkında her zaman bilgilendirin.
Reishi mantarı uyumaya yardımcı olur mu?
Reishi geleneksel olarak rahatlama ve uyku desteği için kullanılsa da, incelenen klinik kanıtlar özellikle uyku sonuçlarından ziyade bağışıklık modülasyonu ve kanser destek tedavisine odaklanmaktadır. 17 RKÇ'nin meta-analizi, rahatlamaya katkıda bulunabilecek kalp atış hızında anlamlı azalmalar bulmuştur[Kanıt: A][1]. Kapsamlı derleme, birçok değerli farmakolojik aktivitenin tanımlandığını[Kanıt: D][3], ancak özellikle uyku konusunda kaliteli klinik verilerin gerektiğini belirtmektedir. Kullanıcıların birçoğu uyku kalitesinde iyileşme bildirmektedir, ancak bu spesifik fayda için sağlam RKÇ kanıtı daha fazla çalışma gerektirmektedir.
Reishi mantarı tansiyonu düşürür mü?
İnsan klinik kanıtları anlamlı tansiyon düşüşünü desteklememektedir. Tip 2 diyabet hastalarında kardiyovasküler risk faktörlerini inceleyen 5 çalışmanın (398 katılımcı) Cochrane sistematik derlemesi, 12-16 hafta boyunca günde 1,4 ila 3 gram dozlarda tansiyonda anlamlı iyileşme bulmamıştır.[Kanıt: A][5] 17 RKÇ'nin 2025 meta-analizi de benzer şekilde tansiyon üzerinde anlamlı etki bulmamıştır.[Kanıt: A][1] Hayvan çalışmaları umut verici olsa da, insan kanıtları şu anda reishi'nin tansiyon yönetimi için kullanılmasını desteklememektedir.
Doğruluk Taahhüdümüz ve Editöryal İlkelerimiz
Biochron'da sağlık bilgilerini ciddiye alıyoruz. Bu makaledeki her iddia, 2015 veya sonrasında yayınlanmış saygın kaynaklardan hakemli bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. Her ifadenin arkasındaki araştırmanın gücünü anlamanıza yardımcı olmak için titiz bir kanıt derecelendirme sistemi kullanıyoruz:
- [Kanıt: A] = Sistematik inceleme veya meta-analiz (En güçlü kanıt)
- [Kanıt: B] = Randomize kontrollü çalışma (RKÇ)
- [Kanıt: C] = Kohort veya vaka kontrol çalışması
- [Kanıt: D] = Uzman görüşü veya klinik kılavuz
Editör ekibimiz katı kurallara uymaktadır: sağlık iddialarını asla abartmayız, korelasyon ve nedensellik arasında net bir ayrım yaparız, yeni araştırmalar ortaya çıktıkça içeriği düzenli olarak güncelleriz ve kanıtların sınırlı veya çelişkili olduğu durumları şeffaf bir şekilde not ederiz. Tüm editöryal standartlarımız için Editöryal İlkeler sayfamızı ziyaret edin.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye teşkil etmez. Özellikle tıbbi rahatsızlıklarınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, sağlık rejiminizde değişiklik yapmadan önce mutlaka kalifiye sağlık uzmanlarına danışın.
Kaynaklar
- 1 . The Nutritional Significance of Ganoderma lucidum on Human Health: A GRADE-Assessed Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials, Jafari A, Mardani H, Mirzaei Fashtali Z, Arghavan B. Food Science & Nutrition, 2025. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 2 . Evaluation of Immune Modulation by β-1,3; 1,6 D-Glucan Derived from Ganoderma lucidum in Healthy Adult Volunteers, A Randomized Controlled Trial, Chen SN, Nan FH, Liu MW, Yang MF, Chang YC, Chen S. Foods, 2023. PubMed | DOI [Evidence: B]
- 3 . Ganoderma lucidum (Reishi) an edible mushroom; a comprehensive and critical review of its nutritional, cosmeceutical, mycochemical, pharmacological, clinical, and toxicological properties, Ahmad R, Riaz M, Khan A, et al. Phytotherapy Research, 2021. PubMed | DOI [Evidence: D]
- 4 . Pharmacological Activities and Safety of Ganoderma lucidum Spores: A Systematic Review, Thuy NHL, Tu VL, Thu LNA, et al. Cureus, 2023. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 5 . Ganoderma lucidum mushroom for the treatment of cardiovascular risk factors, Klupp NL, Chang D, Hawke F, et al. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 6 . Effect of Ganoderma lucidum on serum lipid profiles: A systematic review and meta-analysis on animal studies, Aref M, Khoshhali M, Ghasemi P, et al. Journal of Research in Medical Sciences, 2023. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 7 . Ganoderma lucidum (Reishi mushroom) for cancer treatment, Jin X, Ruiz Beguerie J, Sze DM, Chan GC. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 8 . Coriolus Versicolor and Ganoderma Lucidum Related Natural Products as an Adjunct Therapy for Cancers: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, Zhong L, Yan P, Lam WC, Yao L, Bian Z. Frontiers in Pharmacology, 2019. PubMed | DOI [Evidence: A]
- 9 . Randomized Clinical Trial for the Evaluation of Immune Modulation by Yogurt Enriched with β-Glucans from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Children from Medellin, Colombia, Henao SLD, Urrego SA, Cano AM, Higuita EA. International Journal of Medicinal Mushrooms, 2018. PubMed | DOI [Evidence: B]
Tıbbi Sorumluluk Reddi Beyanı
Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye vermek veya kişisel bir hekimin tavsiye veya tedavisinin yerini almak amacı taşımaz. Tüm okuyucuların, belirli sağlık sorunlarıyla ilgili olarak ve yeni takviyelere başlamak da dahil olmak üzere sağlık rutinlerinde herhangi bir değişiklik yapmadan önce doktorlarına veya sağlık uzmanlarına danışmaları önerilir.
Biochron, içerik editörü veya yazar, bu eğitim içeriğindeki bilgileri okuyan veya uygulayan herhangi bir kişinin olası sağlık sonuçlarından sorumlu değildir. Tüm okuyucular, özellikle reçeteli ilaç kullananlar, herhangi bir beslenme, takviye veya yaşam tarzı programına başlamadan önce doktorlarına danışmalıdır.
Tıbbi bir acil durumunuz varsa, derhal doktorunuzu veya acil servisleri arayın.